Belirlenmiş Stratejiyi Uygulamada Bir Model Önerisi: Dört Boyutlu İcra Tablosu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SAVUNMA YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİKRET BAYIR
Danışman: Hasan Engin Şener
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında ana sorunsal, belirlenmiş bir stratejiyi uygulama sürecinde, aksama, gecikme ya da başarısızlıkların yaygın olarak görülmesidir. Yazında bu soruna yönelik yapılmış çalışmalar, dağınık bir yapı sergilemektedir. Bu çalışmalarda ilk olarak, başarılı bir uygulama önündeki engeller ve başarı faktörleri veya modeller önerilmiştir. Bu model veya faktörlerin, değişik strateji okullarınca farklı anlamlarda yorumlanması, ilave karışıklığa neden olmuştur. Bunun üzerine, başarı faktörlerinin "kapsam", "çerçeve" veya "bağlam" şeklinde gruplanması ile soruna çözüm aranmıştır. Anılan çalışmalar çoğunlukla "ne yapılması" gerektiğini ortaya koymuş ancak uygulamada başarı konusunda gelişme sağlanamamıştır. Bu tez çalışmasında, benzer şekilde, başarı faktörleri incelenmiş ve en sık kullanılan sekiz faktör belirlenmiştir. Bu faktörler ilk olarak "çerçeve" ve "işlem" faktörleri olarak gruplanmıştır. İşlem faktörleri, modelin dört boyutunu oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında, farklı olarak, "işlem" faktörlerine ikinci kez gruplama yapılmış ve başarı faktörlerinden farklı olarak "etkililik" ve "verimlilik" bağlamına ulaşılmıştır. Bu işlemde, tümdengelim yöntemi ve askeri yazından yararlanılmıştır. Etkililik ve verimlilik, önerilen modelin ana yapısını oluşturmaktadır. Verimlilik için "uyumluluk tablosu", etkililik için ise iç yetenekler ile dış faktörlerin kıyaslandığı "oyun kuramı"ndan yararlanılmıştır. Uygulama açısından model, iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm; uygulama öncesinde "etkililik ve verimliliği" esas alan bir "hazırlık" yapılmasını kapsamaktadır. Bu hazırlık, bir "uygulama programı" şeklinde düzenlenmektedir. İkinci bölüm "sevk ve idare" aşamasıdır. Bu aşamada, "uygulama programı" bir rehber olarak kabul edilmelidir. Başarılı bir uygulama için örgütler, önerilen model kapsamında, "stratejik, taktik ve işlem seviyeleri (yatay bölümlenme)" ile "cari işlem grubu ve gelecekteki operasyonlar grubu (dikey bölümlenme)" şeklinde tertiplenmelidirler. Uygulamada stratejik başarı için, uygulama öncesinde güçlü bir "hazırlık" yapılmalıdır. Bu husus Sun Tzu'nun veciz ifadesinde şöyle belirtilmiştir: "Muzaffer komutanlar önce kazanır, sonra savaşa gider, mağlup olanlar ise önce savaşa gider, sonra kazanmaya çalışır." Anahtar kelimeler: Etkilik ve verimlilik, icra tablosu, uygulama, uyumluluk tablosu,