Çağdaş Epistemolojide Gettier Problemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ÇELİKKANAT

Danışman: Mehmet Vural

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağdaş Epistemoloji dönemi dediğimiz zaman Viyana Çevresinde epistemik mantıkçıların başlatmış olduğu Anglo-Amerikan çevresinde de büyük ilgi görmüş dönemin adıdır. Çağdaş epistemolojiyi, 20. yüzyıl ve içerisinde bulunduğumuz yüzyılın da bilgi anlayışını kapsayan modern dönemin devamı sayılan bir felsefi süreç olarak da görebiliriz. Bu dönemin seyrini belirleyen hatta temelini oluşturan Platon'un kendisine atfedilen "Bilgi, gerekçelendirilmiş doğru inançtır." şeklinde ifade edilen ve büyük çoğunluk tarafından kabul gören tanımın yeniden bileşenlerine ayrılıp irdelendiği, hararetli tartışmaları ve akımları da beraberinde getiren çağdaş epistemoloji alanıdır. Kimisine göre de çağdaş epistemoloji, ölüm döşeğinde can çekiştiren geleneksel bilgi anlayışına, Gettier'in epistemik bir başkaldırı sonucu ağır darbenin vurulduğu dönemin adıdır. 1963'te Edmund L. Gettier tarafından kaleme alınan üç sayfalık "Is Justified True Belief Knowledge?" adlı makalesi geleneksel bilgi tanımına karşı yazılmış ve yazarın bile tahmin edemeyeceği ölçüde büyük bir etki yaratmıştır. Gettier bu makalesinde doğru bir inanç gerekçelendirilmiş ve hatta rasyonel hale getirilmiş olsa bile şans unsurunu dışarı da bırakmaya yetmeyeceğini ileri sürer. Çalışmamızda hem Platon'un Theaitetos diyalogu hem de Gettier'in yazmış olduğu kısa makalesinden yola çıkılarak bilginin tanımı konusunda hangi sorulara cevap verildiği, hangi soru ve sorunları da beraberinde getirildiği konuları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gerekçelendirme, Doğruluk, İnanç, Theaitetos Problemi, Gettier Problemi