The unending war in Afghanistan: Analyzing the internal and external dynamics behind the failure


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Uluslararası ilişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AHMAD ZUBAIR NABIZADA

Danışman: Merve Seren Yeşiltaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afganistan, jeopolitik ve jeostratejik konumuyla Güney Orta Asya'da, Orta Asya ve Hindistan'ı bağlayan dağlık ve karayla çevrili bir ülkedir. Ülkenin adı, Asya'daki son derece istikrarsız ülkelerden biri olarak iç savaşın yanı sıra iç ve dış müdahaleler nedeniyle şiddet ve terör ile eş anlamlı bir hâle gelmiştir. Afganistan çatışması bir terörist, aşırılık yanlısı veya etnik gruplar arasındaki bir savaştan daha fazlasıdır. Bu; stratejik üstünlük, vekalet savaşları, milliyetçilık, ekonomik ve dinî ihtilaflar, etnisite, uyuşturucu ticareti ve kriminal konular gibi savaşın devam etmesine neden olan birçok dinamiğin sonucudur. Afganistan çatışması, dünyadaki diğer bölgelerdeki gibi devlet ve devlet dışı aktörlerin çeşitliliğinin yanı sıra bu aktörlerin hedeflerinin kesişme noktasını da temsil etmektedır. 11 Eylül 2001 ABD'ye yönelik terörist saldırılar, gözlerin Afganistan'a çevrilmesine neden oldu ve ABD ile diğer uluslararası topluluklar, Taliban liderliğindeki Afganistan'a karşı Kalıcı Özgürlük Operasyonu'nu (Operation Enduring Freedom) başlattı. Operasyon, Taliban rejimini devirmeyi ve Afganistan'ın küresel terörizmin üssü olmasını engellemeyi amaçlıyordu. 20 yıllık bir müdahalenin ardından Afganistan hâlâ güvenlikten uzak bir ülke, barış ve istikrar belirtisi görülmüyor ve Afgan halkı hâlâ yoksulluk içinde yaşıyor. Daha da kötüsü, Taliban terörist faaliyetlerine devam etti ve 15 Ağustos 2021'de ülkenin toprak kontrolünü ele geçirdi. Bu araştırma, 2001'den bu yana Afganistan'daki sürekli savaşın dinamiklerini bir dizi aktör ve faktör olarak incelemektedir. Bunu yaparken devam eden çatışmayı etkileyen iç ve dış dinamiklerin evrimini, sonuçlarını ve ayrıca Afganistan'daki bölgesel ve kuresel güç mücadelesinin rolünü incelemektedir.