Dil ve dudak bağının emzirme üzerindeki etkilerinin ultrason ölçümleri ve latch emzirme tanılama ölçeği ile değerlendirilmesi: pilot çalışma
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELENA KÜÇÜK TEMİZEL
Danışman: Ayşe Işıl Orhan
Özet:Yenidoğanda görülen maksiller labial frenulum ve lingual frenulum varyasyonları emme zorlukları ve emzirmeyi erken bırakma ile ilişkilendirilmektedir. Bu çalışmada ultrasonografi (USG) görüntüleme yönteminden ve farklı emzirme değerlendirme araçlarından faydalanarak dil bağı olan, dudak bağı olan, dil bağı ve dudak bağı olmayan yenidoğanların emzirme ölçütlerinin karşılaştırması amaçlanmıştır. Prospektif kohort tipi gözlemsel klinik çalışma olarak planlanan bu pilot çalışmaya, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Neonatoloji Kliniği'nde doğan dil bağı olan, dudak bağı olan, dil bağı ve dudak bağı olmayan yenidoğanlar ve anneleri dahil edilmiştir. Dudak bağı grubu Kotlow sınıflandırmasına göre 3. ve 4. derece maksiller labial frenulumu olan yenidoğanlardan, dil bağı grubu ise Dil bağı ve Emzirilen Bebekler için Değerlendirme Aracı (TABBY)'na göre 5 ve altında skorlanan yenidoğanlardan oluşturulmuştur. Doğum sonrası 5.-15. günler arasında (yaş ort. 9,0±3,8 gün) yenidoğanların emme fonksiyonları McClellan ve ark.'nın (2010) USG ölçüm protokolü kullanılarak değerlendirilmiştir. Emzirme LATCH ölçüm aracına göre, annedeki meme ağrısı sayısal değerlendirme ölçeğine göre skorlanmıştır. Doğum sonrası 1. ayda anneler ile telefon görüşmesi yapılarak yenidoğanın beslenmesi, annedeki meme ağrısı ve dil bağı olan yenidoğanlara herhangi bir müdahalede bulunup bulunulmadığı öğrenilmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p˂0.05 kabul edilmiştir. Çalışmaya 25 dil bağı olan, 21 dudak bağı olan, 21 dil bağı ve dudak bağı olmayan toplam 67 yenidoğan (33 erkek, 34 kadın; doğum haftası ort. 38,73±0,88) ve anneleri (yaş ort. 28,40±4,87 yıl) dahil edilmiştir. Dil bağı, dudak bağı ve kontrol grupları arasında ortalama LATCH skorları ve annede görülen ortalama meme ağrısı skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca yenidoğanların emme sırasında dilleri yukarıda ve dilleri aşağıda iken yapılan USG ölçümleri incelendiğinde ortalama meme ucu ile sert-yumuşak damak arasındaki mesafe, meme ucundan 2, 5, 10, 15 mm uzaklıklarda ölçülen meme ucu çapları, orta dil yüksekliği ve dil aşağıda iken intra-oral boşluk derinliği açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Dil yukarıda iken yapılan ölçümlere göre ön dil yüksekliği dil bağı grubunda, dudak bağı ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur. Ayrıca dil bağı grubunda dil yukarıda iken ölçülen ön dil yüksekliği ile annedeki meme ağrısı skorları arasında anlamlı ve negatif yönde bir ilişki görülmüştür. Çalışmamızın sonuçlarına göre tüm dil ve dudak bağlarının emzirme güçlüğüne yol açmadığını söylemek mümkündür. Dil ve dudak bağının emzirme üzerine etkisinin ve frenotomi başarısının belirlenmesi amacıyla yapılacak ileriki USG çalışmalarında daha geniş örneklem büyüklüğü ve daha uzun takip süresi kullanılarak emme güçlüğü olan yenidoğanların incelenmesi faydalı olacaktır.