Görsel İletişimde Piktogram Etkisi ve Yapay Zeka Evrenine Yönelik Piktogram Önerisi Geliştirme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYTULLAH AKINCIOĞLU

Danışman: Taner Aşçı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının amacı, yapay zeka temelli görsel üretim teknolojilerinin görsel iletişim alanındaki dönüştürücü rolünü piktogram tasarımı özelinde incelemek ve yapay zeka evrenine yönelik yeni piktogram önerileri geliştirmektir. Dijitalleşmenin ivme kazandığı çağımızda piktogramlar, dil ve kültür bariyerlerini aşarak bilgiyi kısa sürede aktaran evrensel iletişim bileşenleri haline gelmiştir. Böylece yapay zeka destekli tasarım süreçlerinin, piktogramların işlevselliği ve algılanabilirliği üzerindeki etkileri araştırmanın temel odak noktasını oluşturmaktadır.

 Araştırma nicel yöntemle tasarlanmış; farklı yapay zeka temelli piktogram örneklerinin kullanıcı algısı üzerindeki etkileri anket tekniğiyle ölçülmüştür. Elde edilen veriler istatistiksel analizler aracılığıyla değerlendirilmiş ve katılımcıların estetik beğeni, sembolik anlaşılırlık ve işlevsellik düzeylerine ilişkin tercihleri ortaya konulmuştur. Araştırma bulguları, kullanıcıların yapay zeka ile üretilen piktogramlara yüksek düzeyde olumlu tutum sergilediğini ve belirli kavramlar için net tercih eğilimleri ortaya koyduğunu göstermektedir.

 Bu sonuçlar doğrultusunda tez kapsamında, yapay zeka evrenini temsil edebilecek özgün piktogram önerileri geliştirilmiş ve bu önerilerin dijital iletişim ortamlarında kullanılabilirliği tartışılmıştır. Çalışmanın, görsel iletişim tasarımı alanında yapay zeka temelli piktogram üretimine yönelik kuramsal ve uygulamaya dönük katkılar sunması hedeflenmektedir.