Beliren yetişkinlikte algılanan ebeveynlik stili ve ilişki doyumu arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HUMEYRA KARATATAR
Danışman: Hüdayar Cıhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Türkiye'de 19-26 yaş arasında karşı cinsle romantik ilişkisi olan (flört, söz, nişan) beliren yetişkinlerin algıladıkları ebeveynlik stilinin doğrudan ve kişilik özellikleri aracılığıyla ilişki doyumlarını ne ölçüde yordadığı incelenmiştir. Araştırmanın verileri, karşı cinsle en az 6 aydır devam eden romantik bir ilişkisi olan 19-26 yaş arasındaki 417 beliren yetişkinden toplanmıştır. Katılımcılara yaş, cinsiyet, devam eden ilişkinin süresi ve yaşadığı romantik ilişkinin türü bir kişisel bilgi formuyla birlikte sorulmuştur. Bunun yanında Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, her iki ebeveyn için ayrı uygulanan Çocuk Yetiştirme Stilleri Ölçeği, İlişki Doyumu Ölçeği verilmiştir. Veriler, araştırmanın amaçlarına göre bağımsız örneklem t-testi, Pearson Korelasyon Katsayısı ve regresyon temelli bootstrap yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu araştırmada, beliren yetişkinlerde algılanan ebeveynlik stili, kişilik özellikleri, romantik ilişki doyumu cinsiyete göre incelendiğinde, duygusal dengesizlik ve ilişki doyumu dışında kalan tüm ölçek ve alt boyutlar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Araştırma sonuçlarına göre, anneden algılanan kabul/ilgi/sevginin, deneyime açıklık dışındaki tüm kişilik özellikleri üzerindeki etkisi anlamlıdır. Babadan algılanan kabul/ilgi/sevgi ise duygusal dengesizlik dışındaki kişilik özelliklerini pozitif yordamaktadır. Anneden ve babadan algılanan sıkı denetim/kontrolün duygusal dengesizlik üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur. Araştırma kapsamında incelenen modellerde deneyime açıklık ve duygusal dengesizlik ilişki doyumunu yordamaktadır. Anneden algılanan kabul/ilgi/sevgi ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide duygusal dengesizlik; babadan algılanan kabul/ilgi/sevgi ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide duygusal dengesizlik ve deneyime açıklık kişilik özelliklerinin aracılık etkilerinin anlamlı olduğu görülmüştür. Anne ve babadan algılanan sıkı denetim ve kontrolün ilişki doyumu üzerindeki doğrudan ve toplam etkilerinin istatistiksel olarak anlamsız olduğu ve bu ilişkilere kişilik özelliklerinin aracılık etmediği görülmüştür.