Stoması Kapatılan Bireylerde Pelvik Taban Kas Egzersizlerinin Bağırsak Boşaltım Sorunları ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK AKTAŞ

Eş Danışman: Zehra Göçmen Baykara

Danışman: Sema Koçaşlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, stoması kapatılan bireylerde pelvik taban kas egzersizlerinin bağırsak boşaltımına ilişkin sorunlara ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmış randomize kontrollü deneysel çalışmadır.

Araştırma Ankara’da dört hastanenin genel cerrahi yataklı servislerinde, stoması kapatılan bireyler ile yapılmıştır (n=34). Deney grubundaki hastalara Roy Adaptasyon Modeline göre planlanmış pelvik taban kas egzersizi eğitimi verilmiştir. Araştırmada veriler BİVTF, BBAPSDF, WS, SF-36, DGGETF, KGGF kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve normallik varsayımına göre bağımsız gruplarda t-testi, Mann- Whitney U testi, Friedman test, süreklilik düzeltmeli Pearson-χ2, Fisher’in kesinlik testi, Cochran-Q test istatistikleri kullanılmıştır.

Araştırmanın bulgularında; stoma kapatılması sonrasında deney grubunda gerçekleştirilen pelvik taban kas egzersizlerinin defekasyon sayısı, Wexner Skalası puanı, gece defekasyon ihtiyacı, tam boşaltamama, defekasyon sırasında ağrı sorunlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azalttığı belirlenmiştir. Aynı zamanda bu egzersizlerin bağırsak boşaltım sorunlarına bağlı yaşanan psikososyal sorunlar, aile ilişkilerinde yaşanan sorunlar ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkisi olduğu saptanmıştır.

Sonuç olarak; stoması kapatılan hastaların yaşadıkları boşaltım sorunlarının azaltılmasında, hastaların psikososyal iyilik halinin ve yaşam kalitesinin arttırılmasında pelvik taban kas egzersizlerinin etkili olduğu görülmektedir. Bu sebeple stoması kapatılan hastalara eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, taburculuk eğitimine pelvik taban kas egzersizlerinin eklenmesi, hastaların pelvik taban kas egzersizlerini etkin ve düzenli uygulaması yönünde teşvik edilmesi önerilmektedir.