Evlilikte Uyumun Anahtarı Duygular Mı Psikolojik Belirtiler Aleksitimi ve Çiftlerin Uyumu İlişkisinde Kişiye Has ve Kişilerarası Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKAY ATA
Danışman: Özden Yalçınkaya Alkar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma aleksitiminin, psikolojik belirtilerin (depresyon-anksiyete-stres), kişiye has duygu düzenleme (baskılama, bilişsel yeniden değerlendirme) ve kişilerarası duygu düzenlemenin (birlikte kara kara düşünme ve birlikte yeniden değerlendirme) çiftlerin uyumu üzerindeki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk adımında Kişilerarası Duygu Düzenleme Anketi: Birlikte Kara Kara Düşünme ve Birlikte Yeniden Değerlendirme'nin Türkçe'ye uyarlaması gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışmasında, yaşları 21 ile 65 aralığında olan 200 kişiden veri toplanmıştır. Veri toplama işleminin ardından gerçekleştirilen analizler sonucunda da uyarlaması yapılan Kişilerarası Duygu Düzenleme Anketi: Birlikte Kara Kara Düşünme ve Birlikte Yeniden Değerlendirme'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu bulunmuştur. Çalışmanın bir sonraki adımında ise yaşları 20 ile 75 aralığında olan 511 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Daha sonra çiftlerin uyumunu yordayan değişkenleri incelemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde aleksitiminin, psikolojik belirtilerin, kişiye has ve kişilerarası duygu düzenlemenin çiftlerin uyumunu anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Bu işlemin ardından gerçekleştirilen aracı değişken analizinde ise kişiye has ve kişilerarası duygu düzenlemenin aracı rolü ele alınmıştır. Aracı değişken analizi sonuçları incelendiğinde, aleksitimi ve çiftlerin uyumu arasında birlikte kara kara düşünme ve birlikte yeniden değerlendirmenin kısmi aracı etkisi olduğu; psikolojik belirtiler ve çiftlerin uyumu arasında baskılama ve bilişsel yeniden değerlendirmenin kısmi aracı etkisi olduğu; psikolojik belirtiler ve çiftlerin uyumu arasında birlikte kara kara düşünme ve birlikte yeniden değerlendirmenin kısmi aracı etkisi olduğu bulunmuştur. Yalnızca, aleksitimi değişkeni bilişsel yeniden değerlendirme değişkenini yordamadığı için aleksitimi ve çiftlerin uyumu arasında kişiye has duygu düzenlemenin aracı rolüne ilişkin model kurulamamıştır. Çalışmanın bulguları ilgili alanyazını ışığında tartışılmıştır.