Tezyinî açıdan Hacı Musa Cami


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT VE TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA KÖSE

Danışman: İhsan Toktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ankara'da Altındağ Belediyesi'ne bağlı Hacettepe Mahallesi sınırları içerisinde bulunan Hacı Musa Cami, birçok kaynağa göre 15. yüzyıla tarihlenen ancak bazı araştırmacılar tarafından ise 17-18. yüzyıllara ait olduğu öne sürülen bir camidir. Daha önceleri kayıtlarda mescit olarak anılan caminin sülüs yazı ile yazılmış yapım kitabesinde caminin Hacı Musa oğlu Seyfeddin tarafından yaptırıldığı yazılmıştır. Hicri olarak yapım yılı yazan kitabe ise caminin 15. yüzyıla ait olduğunu netleştirir. Birkaç kez onarım geçiren camiye, bu onarımlar sonucunda bazı mimari eklemeler yapılmıştır. Hem bu sonradan yapılan eklemeler hem de caminin orijinal yapım yılından kalan diğer süslemeler camiye eşsiz bir karakter kazandırmıştır. Caminin mimari elemanlarında yer alan bazı süslemeler dönemin diğer camileriyle benzerlik göstermektedir. Camide bulunan diğer süslemelerde ise Ankara'da yapıldığı dönem veya sonrasında görülmeyen özgünlükte tezyinat unsurları bulunmaktadır. Özellikle caminin ana giriş kapısı, mihrabı ve minberinde bulunan tezyini unsurlar bunlardan bazılarıdır. Cami daha çok klasik döneme işaret eden süslemelere ve bezemelere sahiptir. Diğer yandan cami, minberinde yer alan birbirinden farklı İslami geometrik desenler ile kendine özgü karakterini sergiler. Bu çalışma, Ankara Hacı Musa Cami mimari elemanlarında bulunan tezyinatları geleneksel Türk süsleme sanatları açısından değerlendirecek,ayrıca bu tezyinatların nasıl çizildiği aşamalarla gösterilerek, tezyinatların hem kompozisyonları hem de birebir çizimleri ortaya konacaktır.