Sosyal Kaygı Bozukluğu Belirtilerinde Dışavurumcu Yazma Paradigmasının Etkililiğinin İncelenmesi: Randomize Kontrollü Deneysel Çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA NUR DAĞ
Danışman: Özden Yalçınkaya Alkar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacını, sosyal kaygı bozukluğu belirtilerinin azalmasında temel yazma paradigmasının, bilinen diğer adıyla dışavurumcu yazma paradigmasının, etkili bir yöntem olup olmadığını araştırmak oluşturmuştur. Alanyazında temel yazma paradigmasının birçok psikolojik faktör üzerinde olumlu etkilerinin olduğu söylenmektedir. Bu doğrultuda deneysel desenle yürütülen bir çalışma tasarlanmıştır. Çalışma iki deney grubu ve kontrol grubu olmak üzere toplamda 95 katılımcıdan oluşan 3 grup üzerinde yapılmıştır. Deney gruplarının yazma yönergeleri; birinci grup için sosyal ortamda yaşadıkları olumsuz deneyimlerin ifade edilmesini içerirken, ikinci deney grubu yalnızken deneyimlediği olumsuz anılardan bahsetmiş, kontrol grubu ise geçmiş 2 hafta içinde yaptığı aktiviteler hakkında yazı yazmıştır. Katılımcılardan yazma öncesi, yazma sonrası ve 1 ay içinde takip ölçümü alınmıştır. Kullanılan ölçekler arasında Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Anksiyete Duyarlılığı İndeksi, Warwick- Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği, Bilişsel Davranışsal Kaçınma Ölçeği ve Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği-Kısa Form vardır. Veriler online olarak toplanmıştır. Sonuçlar için değişkenlerarası ilişkileri anlamak adına Pearson Korelasyon analizi, gruplararası ve gruplariçi farklılıkları anlamak adına da 3 Zaman x 3 Koşul'dan oluşan karma tekrarlı ANOVA analizi yapılmıştır. Sonuçlara bakıldığında, koşul temel etkisi ve koşul-zaman etkileşim etkisi hiçbir değişken için anlamlı çıkmamıştır. Ancak, zaman temel etkisi için tüm katılımcıların sosyal anksiyete, depresyon, anksiyete, anksiyete duyarlılığı ve bilişsel davranışsal kaçınma düzeylerinde yazma koşulundan bağımsız olarak zaman içinde azalma olduğu bulunmuştur. Öte yandan, tüm gruplardaki katılımcılar mental iyi oluş düzeyinde ve fonksiyonel olmayan tutumlarında zaman içinde hiçbir değişim yaşamamışlardır. Bulgular alanyazındaki diğer çalışmalarla birlikte tartışılmış, çalışmanın kısıtlılıkları, güçlü yönleri ve gelecek çalışmalara yönelik öneriler sonuç bölümünde verilmiştir.