Kronik non-spesifik bel ağrılı bireylerde kor stabilizasyon egzersizlerinin lomber multifidus kas morfolojisi, ağrı, fonksiyonellik ve kor stabilite üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AKİF GÜLER
Danışman: Ertuğrul Demirdel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, kronik non-spesifik bel ağrısı (KNSBA) olan bireylerde kor stabilizasyon egzersizlerinin, klasik fizyoterapi egzersizlerine kıyasla ağrı şiddeti, fonksiyonel özür düzeyi, lumbopelvik kor stabilite ve lomber multifidus kası (LMF) kesit alanı (KA) ile yağ birikimi üzerindeki etkilerini incelemekti. Çalışmaya 20-61 yaş aralığında, KNSBA'lı 31 birey katıldı. Katılımcılar rastgele Kor Egzersiz Grubu (KEG, n=15) ve Klasik Fizyoterapi Grubu (KFG, n=16) olarak iki gruba ayrıldı. Çalışma protokolü öncesinde ve sonrasında katılımcıların ağrı şiddetleri Vizüel Analog Skala (VAS), fonksiyonel özür düzeyleri Oswestry Disabilite İndeksi (ODİ), lumbopelvik kor stabilite seviyeleri Sahrmann Core Stabilite Testi (SCST), L1-2'den L5-S1'e kadar olan LMF KA'lar manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve LMF yağ birikimleri ise MRG görüntüleri üzerinden Goutallier Sınıflandırma Sistemi ile değerlendirildi. Çalışma, ilk dört hafta boyunca haftada beş gün fizyoterapist gözetiminde, sonraki dört hafta boyunca ise haftada üç gün ev tabanlı egzersizler ile sürdürüldü. Çalışma sonrası, her iki grupta da ağrı şiddeti, fonksiyonel özür ve LMF yağ birikiminde istatistiksel olarak anlamlı azalmaların yanı sıra lumbopelvik kor stabilite seviyelerinde ve LMF KA'larda anlamlı artışlar tespit edildi (p<0,05). Bu sonuçlar, KEG'de KFG'ye göre daha belirgin ve etkiliydi. Özellikle, KEG'de tüm ağrı şiddeti ölçümlerinde daha fazla azalma gözlendi (p<0,05) ve en belirgin azalma aktiviteyle oluşan ağrıda kaydedildi (η²=0,418). Aynı zamanda, fonksiyonel özür düzeyini azaltmada ve lumbopelvik kor stabiliteyi geliştirmede KEG daha üstündü (p<0,05). Ayrıca, LMF KA'lardaki artış ve yağ birikimindeki azalma KEG'de daha belirgindi (p<0,05). Sonuçlar, kor stabilizasyon egzersizlerinin KNSBA'lı bireylerde ağrı şiddetini azaltmada, fonksiyonel iyileşmeyi desteklemede ve lumbopelvik stabiliteyi artırmada etkili olduğunu; özellikle LMF'nin yapısal özelliklerinde olumlu değişiklikler sağladığını objektif yöntemlerle ortaya koydu. Elde edilen bulgular, kor stabilizasyon egzersizlerinin kas yapısındaki bu iyileştirici etkileri sayesinde, klinik kazanımlara ulaşmanın mümkün olabileceğini güçlü bir şekilde vurgulamaktadır. Bu doğrultuda, kor stabilizasyon egzersizlerinin tedavi protokollerine entegre edilmesi, kas yapısındaki bu olumlu değişimlerin klinik sonuçlara yansımasını sağlayarak, tedavi etkinliğini artırabilir. Anahtar kelimeler: Bel ağrısı, fiziksel fonksiyonel performans, infiltrasyon, lomber multifidus, kor stabilite.