Regulatory focus and emotions in the context of interpersonal conflict resolution strategies
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AHMET DEMİRDEN
Danışman: Cemşafak Çukur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde düzenleyici odak perspektifi ikili endişe modeli içine entegre edilerek bireyler arası çatışma çözümleme stratejilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, çalışma 1 ve 2 yüz yüze sırasıyla 375 ve 450 katılımcıyla gerçekleştirildi, çalışma 3 ise 150 katılımcı ile çevrimiçi yürütüldü. Her 3 çalışmada ilk önce deneysel yöntemle katılımcıların düzenleyici odakları manipülasyon edilmiştir ve sonrasında katılımcılara aynı çatışma senaryosu sunulmuştur. Çalışma 1'de düzenleyici odak manipülasyonunun ilerleme ve güvenlik motivasyon eğilimleri ile endişe ve hüzün duyguları üzerindeki etkileri 5 ayrı çözümleme grubunda incelendi. Çalışma 2'de katılımcılara 2 farklı çatışma çözümleme stratejisinden bir tanesini tercih etme seçeneğinin verildiği 6 farklı grupta, düzenleyici odak manipülasyonun aynı bağımlı değişkenler üzerindeki etkileri araştırılırdı ve ayrıca düzenleyici odak manipülasyonuna bağlı olarak hangi çatışma çözümleme stratejisinin daha baskın strateji olabileceği araştırıldı. Çalışma 3 ise katılımcılara 5 çatışma çözümleme stratejisinden herhangi birini kullanma seçeneği sunularak düzenleyici odak manipülasyonuna bağlı hangi çatışma çözümleme stratejisinin daha baskın strateji olabileceği konusunda keşif amaçlı bir araştırmayı içermektedir. Düzenleme odak manipülasyonunun motivasyon oryantasyonları ve olumsuz duygular üzerindeki etkileri tek ve çok değişkenli varyans analizleri ile incelendi. Analiz sonuçlarına göre, engelleyici ve ilerleyici odak manipülasyonlarının, sırasıyla güvenlik ve ilerleme motivasyon yönelimlerini bütün çatışma çözümleme strateji gruplarında anlamlı bir düzeyde artırdığı göstermiştir. Engelleyici odak manipülasyonunun ise endişe duygularını anlamlı bir şekilde arttırırken, promosyon odak manipülasyonunun etkisinin hüzün duyguları üzerindeki etkisinin anlamlı düzeyde olmadığı bulunmuştur. Son olarak, ikili lojistik regresyon analizleriyle düzenleyici odak manipülasyonu, motivasyon oryantasyonu ve duyguların ikili seçenek gruplarında çatışma çözümleme strateji tercihleri üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışma 2 sonuçlarına göre çatışma çözümleme stratejilerinin hangilerinin düzenleyici odak manipülasyonuna bağlı olarak daha baskın olabileceği veya hangi faktörlerin bu tercihleri etkiledikleri soruları ile ilgili net olarak cevaplar bulunamamıştır. Son olarak, çalışma 3 sonuçlarına göre düzenleyici odak manipülasyonuna doğrultusunda hangi stratejilerin baskın olduğu sorusu doğrultusunda deney grupları arasında anlamlı bir farklılığın bulunmadığı görülmüştür. Çalışmalarda ortaya çıkan sonuçlar ilgili çıkarımlar literatür ışığında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: bireyler arası çatışma çözüm stratejileri, duygular, düzenleyici odak teorisi, ikili endişe modeli ve motivasyon.