Görsel Algının Keratokonus Hastalarında Olaya İlişkin Potansiyeller ile İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEYLA KUDRET ŞAHİN
Danışman: Nilüfer Yeşilırmak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, keratokonus hastalığında yüz ve yüz benzeri görsel uyaranlara karşı ortaya çıkan nörokognitif yanıtları incelemeyi amaçlamaktadır. Görsel algının yalnızca periferik değil, merkezi düzeyde de etkilenebileceği varsayımından yola çıkılarak, keratokonusun görsel biliş üzerindeki etkileri EEG yöntemiyle araştırılmıştır. Özellikle yüz algısına duyarlı OİP bileşenleri olan N170 ve VPP üzerinde durulmuştur. Çalışmaya 34 keratokonus tanılı birey ve 34 sağlıklı kontrol katılmıştır, artefakt kontrolü ve veri kalitesi kriterleri doğrultusunda analizlerde 30 keratokonus hastası ve 27 sağlıklı kontrol bireyin EEG verileri kullanılmıştır. Katılımcılara yüz ve yüz pareidolia görselleri sunulmuş, bu uyaranlara verilen beyin yanıtlarının latans ve amplitüd değerleri analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde normal dağılım varsayımları Shapiro-Wilk testi ve çarpıklık- basıklık değerleri ile değerlendirilmiştir. Grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklemler t- testleri uygulanmıştır. Sonuçlar, keratokonus grubunda hem N170 hem de VPP bileşenlerinde anlamlı düzeyde latans artışı olduğunu göstermiştir (p < 0.05). Bu bulgular, keratokonus hastalarında yüz algısına ilişkin nöral OİP yanıtlarının zamanlamasında değişikliği ortaya çıkarmıştır. Keratokonus grubundaki OİP yanıtları ile bireylerin görme keskinliği düzeyleri arasında yapılan korelasyon analizlerinde anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bu durum, elde edilen beyin yanıtlarındaki farklılıkların görme keskinliği düzeyinden değil, daha derin algısal işlemleme süreçlerinden kaynaklanabileceğini düşündürmektedir. Bulgular, keratokonusun yalnızca optik değil, merkezi sinir sistemi düzeyinde de algısal etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Literatürde keratokonuslu bireylerde bildirilen psikiyatrik belirtilerle birlikte değerlendirildiğinde ise, yüz algısındaki gecikmelerin algısal ve psikolojik mekanizmalarla ilişkili olabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.