Kronik psikiyatrik hastalıklarda tekrarlı klinik yatış risk değerlendirme ölçeği'nin geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NECLA ŞAHİN
Danışman: Birgül Özkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma tekrarlı yatışların öngörülebilmesi ve önlenebilmesini sağlamak amacıyla literatüre kronik psikiyatrik hastalıklarda tekrarlı klinik yatış riskini değerlendiren kapsamlı bir ölçek kazandırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara Bilkent Şehir Hastanesi yetişkin psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi gören kronik psikiyatrik hastalığa sahip olan bireyler (n=390) oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem hesaplaması ölçek madde sayısıın 10 katı hesaplamasına göre yapılmıştır. Araştırmanın pilot uygulamasının yapılması ile birlikte veriler Şubat 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak 'Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu', 'Sosyodemografik Veri Toplama Formu', 'Taburculuğa Hazır Oluş Ölçeği' ve 'Kronik Psikiyatrik Hastalılarda Tekrarlı Klinik Yatış Risk Değerlendirme Taslak Ölçeği' kullanılmıştır. Ölçek geliştirme aşamalarında ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Geçerlik analizleri kapsam geçerliği ve yapı geçerliği olarak iki aşamalı gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise; içtutarlık güvenirliği, paralel formlar güvenirliği yer almaktadır. Kapsam geçerliğinin yapılması için literatür taramaları sonucunda madde havuzu oluşturularak uzman görüşü alınmıştır ve uygun olmayan maddeler yapı dışına çıkarılarak pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulama sonrası revize edilen taslak ölçek form 39 maddeli olarak örnekleme uygulanmıştır. İkinci aşama olan yapı geçerliği aşamasında toplanan verilerde Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Güvenirlik analizleri için ise Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır ve paralel form ile korelasyonları incelenmiştir. Ölçek maddelerinin KGİ değeri 0,98 olarak hesaplanmıştır. Faktör analizleri sonucu KMO katsayısı 0,833 olarak bulunmuştur. Ölçeğin son halinde 27 madde 7 alt boyut bulunmaktadır. Alt boyutlar; Faktör 1 'Sosyal Destek Kaynakları', Faktör 2 'Psikososyal İşlevsellik', Faktör 3 'Taburculuğa Hazır Oluş', Faktör 4 'Tedavi Uyumu', Faktör 5 'İntihar Riski', Faktör 6 'Psikotik Özellik' ve Faktör 7 'İçgörü' olarak isimlendirilmiştir. Uyum iyiliği değerleri; RMSEA=0,052, NFI=0,88, CFI=0,93, GFI=0,90, AGFI=0,87 ve X2/sd=2,042 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri 0,833 olarak bulunmuştur. 'Kronik Psikiyatrik Hastalıklarda Tekrarlı Klinik Yatış Risk Değerlendirme Ölçeği' risk düzeyini ölçmek açısından türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçektir.