Örgütlerde Güzellik Arayışı: Afrika Bağlamında İşyeri Çeşitlilik Yönetimi Araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim Ve Organizasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Issaka Lawerh TETTEH
Danışman: KERİM ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çeşitlilik yönetimi, küresel işgücü demografisinde meydana gelen değişimler nedeniyle son çeyrek asırda oldukça dikkat çeken bir kavramdır. Bu demografik değişim birçok örgütün farklı çeşitlilik yönetimi yaklaşımlarını benimsemesine etki etmiştir. Çeşitlilik yönetimi araştırmalarının Kuzey Amerika ve Avrupa'da ilerlemiş olmasına rağmen, diğer sosyo-kültürel bağlamlarda bu konuda araştırmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. Böylece, bu çalışma ilgili yazına katkı sunmak amacıyla Afrika bağlamında çeşitlilik yönetimi konusunu araştırmaktadır. Afrika'da çeşitlilik yönetimini iki farklı araştırma ile inceleyerek yukarıdaki amacı gerçekleştirmek için yeni kurumsal kuram yaklaşımı benimsenmiştir. Birinci araştırmada iki husus incelenmiştir: a) örgütleri çeşitlilik yönetimi uygulamalarını benimsemeye zorlayan çevresel baskılar, b) çeşitlilik yönetimi uygulamalarının benimsenmesinde insan kaynakları yöneticilerinin oynadığı rol. İkinci araştırmada ise çalışanların çeşitlilik yönetimi uygulamalarına ilişkin algısının örgütsel sonuçlar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Bu doğrultuda veriler anket ve mülakat teknikleri kullanılarak Gana'da faaliyet gösteren özel sektör örgütlerinden toplanmıştır. Nicel veriler SPSS ve AMOS programları ile ve Hayes'in geliştirdiği PROCESS makro tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise anlam örüntülerini veya temaları ortaya çıkaran dönüşlü tematik analiz yoluyla analiz edilmiştir. Bulgulara göre, örgütlerin çeşitlilik yönetimini benimsemesine etki eden en güçlü etmen çevresel zorlayıcı faktörlerdir. Ayrıca örgütlerde çeşitlilik yönetiminin fiili olarak benimsenmesinin, çalışanların çeşitlilik yönetimi uygulamalarına ilişkin algısı üzerinde olumlu etkisi olduğu bulunmuştur. Ek olarak, çalışanların çeşitlilik yönetimi uygulamalarına ilişkin algısı ile örgütten ayrılma isteği arasındaki ilişkide örgütsel bağlılık ve iş tatmininin aracı rol oynamadığı görülmüştür. Ayrıca çalışanların çeşitlilik yönetimi uygulamalarına ilişkin algısı ile örgütten ayrılma isteği arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Bulgulara göre, Avrupa'da geliştirilen çeşitlilik yönetimi varsayımlarının Afrika bağlamında doğrudan test edilmesinin yapıcı olmadığı düşünüldüğünde, Afrika'da çeşitlilik yönetimi üzerine daha fazla araştırma yapılması gerektiği anlaşılmıştır.