Adölesanlarda Algılanan Helikopter Ebeveynlik Tutumları ile Depresyon ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE AKBAL
Danışman: Egemen Ünal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Ankara, Yenimahalle'de öğrenim gören ergenlerde algılanan helikopter ebeveynlik tutumu, depresyon, anksiyete ve stres prevalanslarını ölçmek; helikopter ebeveynliğin sosyo-demografik değişkenler, depresyon, anksiyete, stres ilişkisini değerlendirmektir. Ankara, Yenimahalle ilçesindeki liselerde 2023-2024 eğitim-öğretim yılında kayıtlı öğrencilerden tabakalandırılmış küme örnekleme ile rastgele seçilen 9 liseden 1266 nihai katılımcı ile yüz yüze anket yöntemiyle yapılan kesitsel bir çalışmadır. Veri toplama aşamasında araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo-demografik veri formu, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği (AHETÖ), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-21), Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12) ve Karanlık Gelecek Ölçeği (KGÖ) kullanılmıştır. Ankara, Yenimahalle'de eğitim gören öğrencilerin 294'ü (%23,2) helikopter anne tutumu, 102'si (%8,1) ise helikopter baba tutumu bildirmiştir. Adölesanlarda algılanan helikopter anne tutumu, algılanan helikopter baba tutumundan fazladır. Algılanan helikopter anne tutumu erkeklerde 1,7 kat; meslek lisesi öğrencilerinde 1,4 kat; kardeşi olmayanlarda 1,7 kat; helikopter baba tutumu varlığında 15,3 kat; depresyon varlığında 1,5 kat; stres varlığında 1,8 kat fazla görülmekte ve ÇGPSÖ'nin bir puan artısı algılanan helikopter annelik tutumunu %2 artırmaktadır. Algılanan helikopter baba tutumu ise algılanan helikopter anne tutumu varlığında 15,6 kat artmaktadır. Adölesanların depresyon prevalansı %56,8, anksiyete prevalansı %62,3 ve stres prevalansı %44,2 bulunmuştur. Lise öğrencilerinde algılanan helikopter anne tutumu ile depresyon, stres ve psikolojik sağlamlık ilişkisi gösterilmiştir. İlişkinin nedenselliği ile ilgili yorum yapabilmek için boylamsal çalışmalara ihtiyaç vardır. Algılanan helikopter baba tutumu ile depresyon, anksiyete, stres ve psikolojik sağlamlık arasında ilişki olmadığı gösterilmiştir. Helikopter ebeveynlik; anne ve babaların, çocuklarının akademik başarısı, sağlığı, sosyal ilişkileri gibi yaşamının tüm yönlerinde yüksek düzeyde koruyucu, yönlendirici ve mükemmeliyetçi davranışlarını tanımlamaktadır. Anne ve babaların korumacı tutumları, çocuklarını olası tehlikelerden anlık olarak korurken, gelişimsel süreçte fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden onların olumsuz etkilenmelerine neden olabildiğine dair bulgular literatürde bulunmaktadır. Hem adölesan sağlığı hem de toplum ruh sağlığı başlığı altında değerlendirilebilen bu konunun halk sağlığı bakış açısıyla değerlendirilmesine ihtiyaç vardır. Amaç Ankara, Yenimahalle'de öğrenim gören ergenlerde algılanan helikopter ebeveynlik tutumu, depresyon, anksiyete ve stres prevalanslarını ölçmek; helikopter ebeveynliğin sosyo-demografik değişkenler, depresyon, anksiyete, stres ilişkisini değerlendirmektir. Ankara, Yenimahalle ilçesindeki liselerde 2023-2024 eğitim-öğretim yılında kayıtlı öğrencilerden tabakalandırılmış küme örnekleme ile rastgele seçilen 9 liseden 1266 nihai katılımcı ile yüz yüze anket yöntemiyle yapılan kesitsel bir çalışmadır. Veri toplama aşamasında araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo-demografik veri formu, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği (AHETÖ), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-21), Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12) ve Karanlık Gelecek Ölçeği (KGÖ) kullanılmıştır. Ankara, Yenimahalle'de eğitim gören öğrencilerin 294'ü (%23,2) helikopter anne tutumu, 102'si (%8,1) ise helikopter baba tutumu bildirmiştir. Adölesanlarda algılanan helikopter anne tutumu, algılanan helikopter baba tutumundan fazladır. Algılanan helikopter anne tutumu erkeklerde 1,7 kat; meslek lisesi öğrencilerinde 1,4 kat; kardeşi olmayanlarda 1,7 kat; helikopter baba tutumu varlığında 15,3 kat; depresyon varlığında 1,5 kat; stres varlığında 1,8 kat fazla görülmekte ve ÇGPSÖ'nin bir puan artısı algılanan helikopter annelik tutumunu %2 artırmaktadır. Algılanan helikopter baba tutumu ise algılanan helikopter anne tutumu varlığında 15,6 kat artmaktadır. Adölesanların depresyon prevalansı %56,8, anksiyete prevalansı %62,3 ve stres prevalansı %44,2 bulunmuştur. Lise öğrencilerinde algılanan helikopter anne tutumu ile depresyon, stres ve psikolojik sağlamlık ilişkisi gösterilmiştir. İlişkinin nedenselliği ile ilgili yorum yapabilmek için boylamsal çalışmalara ihtiyaç vardır. Algılanan helikopter baba tutumu ile depresyon, anksiyete, stres ve psikolojik sağlamlık arasında ilişki olmadığı gösterilmiştir.