Acil servise apandisit şüphesi ile başvuran yetişkin hastalarda MASS, RIPASA, AIR ve AAS skorlarının tanısal değerliliklerinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Şehir Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUAMMER OĞUZ KANDABAŞ

Danışman: Mehmet Ergin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Akut apandisit (AA), özellikle genç hastalarda akut batının en yaygın nedenlerindendir. AA'nın tanısı, klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguların birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu amaçla klinik skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Bu çalışmada MASS, RIPASA skoru, AIR skoru ve AAS olmak üzere dört farklı skorlama sisteminin akut apandisit tanısındaki etkinlikleri karşılaştırmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 5 Eylül ile 1 Kasım 2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Tıp kliniğinde gerçekleştirilen tek merkezli, prospektif gözlemsel bir kohort çalışmasıdır. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri sağ alt karın ağrısı ile başvuran hastalar dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları, laboratuvar sonuçları, eğer yapıldıysa görüntüleme bulguları incelenerek klinik olasılık testlerinden aldıkları puanları hesaplandı. Ameliyat edilen hastaların intraoperatif bulguları ve/veya histopatoloji sonuçları, ameliyat edilmeyen alternatif/belirsiz tanısı olan hastaların ise 30 günlük takip sonundaki apandisit gelişme durumları değerlendirilerek son tanıları belirlendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 238 hastanın 128'i AA dışı grupta, 110'u AA grubunda yer aldı. AA ile AA dışı hastaların ayrımında tüm skorlama sistemlerinin anlamlı etkinliği olduğu bulundu (p<0,001; p<0,001; p<0,001 ve p<0,001). Eğri altında kalan alanı en fazla olan (0,822) ve standart hatası en düşük olan (0,027) skorlama sistemi AAS oldu. Sonuçlara göre AAS %81,8 ile en yüksek duyarlılığa; AIR skoru %77,3 ile en yüksek özgüllüğe; AIR skoru en yüksek pozitif prediktif değere (0,716); AAS ise en yüksek negatif prediktif değere (0,820) sahipti. Doğruluk oranı en yüksek olan skorlama sistemi %76,1 ile yine AAS oldu. Sonuç: Acil serviste bu klinik olasılık testlerinin kullanımı hasta güvenliği ve acil sağlık hizmetlerinin verimliliği için önemlidir. Akut apandisit tanısında tüm skorlama sistemlerinin birbirleri ile güçlü korelasyonu vardır; ancak AAS diğer klinik olasılık testlerinden daha üstündür. Anahtar Kelimeler: Acil servis, Akut apandisit, Karın ağrısı, Risk Belirleme