Üniversite öğrencilerinin aile ve grup aidiyetleri ile sosyal medya ve akıllı telefon kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir karma model araştırması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULKADİR KARABULUT

Danışman: Rıza Gökler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üniversite öğrencilerinin teknolojinin hızla ilerlemesinin etkisi ile akıllı telefon ve sosyal medya üzerinde bir bağımlılık geliştirdikleri gözlemlenmektedir. Araştırmada üniversite öğrencilerinin sosyal medya ve akıllı telefon kullanımlarının aile ve grup aidiyetlerinden etkilenip etkilenmediğini belirlemek amaç edinilmiştir. Bu amaçla üniversite öğrencilerine yönelik; Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Aile Aidiyeti Ölçeği ve Grup Aidiyeti Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan derinlemesine görüşme formu ile nitel veriler elde edilmiştir. Bu verilerle üniversite öğrencilerinin aile ve grup aidiyet düzeylerinin sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılık düzeylerine göre yordanması gerçekleştirilmiş, sonrasında ise bireylerin sosyal medya ve akıllı telefon kullanım deneyimlerine ilişkin nitel veriler ile nicel veriler desteklenmiştir. Araştırmanın nicel bölümüne toplam 635 üniversite öğrencisi katılım sağlamış, nitel bölümünde ise 10 erkek 10 kadın olmak üzere toplam 20 üniversitesi öğrencisi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde regresyon, T-testi, ANOVA analizi, Kruskal Wallis testi; nitel verilerin analizinde ise N-Vivo programı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde üniversite öğrencilerinin sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılık düzeyleri ile aile ve grup aidiyet düzeylerine ilişkin veriler sunulmuş, nitel bölümünde ise üniversite öğrencilerinin sosyal medya ve akıllı telefon kullanım amaçları, bağımlı olduklarını gösteren belirtiler, pandemi döneminde sosyal medya ve akıllı telefon kullanım alışkanlıklarının nasıl değiştiği, aile ve gruplara duydukları aidiyetlerine ilişkin deneyimleri ortaya çıkartılmıştır. Araştırmada üniversite öğrencilerinin aile ve grup aidiyet düzeylerinin sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılıklarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına yönelik neler yapılabileceği sosyal hizmet disiplini ile bağlantılı olarak öneri olarak sunulmuştur.