Görme engelli yetişkin bireylerin sosyal destek algıları, gelecek beklentileri ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYHAN BETÜL BİLGİN
Danışman: Rıza Gökler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Engellilik her toplumda her dönemde var olan bir olgudur. Engel durumu engelli bireyi ve dolaylı olarak da toplumu etkilemekte aynı zamanda da toplumdan etkilenmektedir. Bu etki döngüsü dahilinde bireyler için engelli olma halinin yanı sıra algıladıkları sosyal destek de oldukça önemli hale gelmektedir. Toplumda yaşayan her bireyin sosyal çevresiyle ilişkisini içeren sosyal destek algısı bireyin yaşama dair olumlu ve olumsuz beklentileri veya tutumları ile doğrudan ilişkili olmakla birlikte birey üzerinde biyopsikososyal etkileri bulunmaktadır. Bunlara bağlı olarak algılanan sosyal desteğin, bireylerin gelecek beklentileri ve umutsuzluk düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı görme engelli yetişkin bireylerin sosyal destek algıları, gelecek beklentileri ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evreni Ankara ve İstanbul illerindeki görme engelli derneklerine üye görme engelli yetişkin bireylerdir. Araştırmaya amaçsal örneklem yöntemi ile 165 görme engelli yetişkin birey dahil edilmiştir. Araştırmada Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Olumlu Gelecek Beklentisi Ölçeği ve Beck Umutszuluk Ölçeği olmak üzere üç ölçek kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi için t-testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre algılanan sosyal destek ve alt ölçekleri –algılanan aile desteği, arkadaş desteği, özel bir insan desteği- ile olumlu gelecek beklentisi arasında pozitif, umutsuzluk düzeyi arasında ise negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Olumlu gelecek beklentisi ile umutsuzluk düzeyi arasında ise negatif ilişki vardır. Sosyal hizmetin çalışma alanları gereği engellilik olgusu ile iç içe bir meslek olduğu da düşünüldüğünde görme engellilik olgusuna araştırılan konular üzerinden gerçekleşecek bir sosyal hizmet bakışının literatüre katkı sağlayacağı ve ortaya konulan problemle birlikte yeni araştırmalara olanak sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Gelecek beklentisi, görme engelli, sosyal destek algısı, umutsuzluk