OKULÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA İÇ MEKÂN TASARIMLARININ ERGONOMİ, GÖRSEL VE İLETİŞİM UNSURLARI AÇISINDAN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Serkan Demir

Danışman: Taner Aşçı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Ankara ilindeki resmi okul öncesi eğitim kurumlarında iç mekân tasarımlarının, ergonomi, görsel ve iletişim unsurları açısından incelenmesi ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak ergonomik koşulların geliştirilmesine yönelik öneriler sunmaktır. Çalışma, betimsel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış olup, alanyazın taraması ve anket verileriyle desteklenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara'daki resmi okul öncesi eğitim kurumlarında görevli yaklaşık 3900 öğretmen oluşturmuştur. Örneklem ise, seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 562 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen "Okulöncesi Eğitim Kurumlarında İç Mekân Tasarımlarının İncelenmesi" anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde; birinci soruya ilişkin bulgular betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma, frekans dağılımları) ile sunulmuş, ikinci soruda ise Bağımsız Örneklem t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, okul öncesi eğitim kurumlarındaki görsel ve ergonomik unsurların büyük ölçüde yeterli olduğu tespit edilmiştir. Ancak, sınıf büyüklüklerinin öğrenci sayısına oranla yetersiz kaldığı, iletişim boyutunda eksiklikler bulunduğu ve öğretmenlerin dinlenme molalarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin kıdem durumlarına göre görüşlerinde anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, okul öncesi eğitim kurumlarının fiziksel koşullarının iyileştirilmesi ve öğretmen-öğrenci etkileşiminin desteklenmesi açısından politika yapıcılara ve eğitim planlayıcılarına öneriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ergonomi, Okul öncesi, İletişim, Tasarım