Yenilikçi kitap uygulamalarında yapay zekâ ve artırılmış gerçeklik teknolojilerinin kullanımı: Bir çocuk hikâye kitabı örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT VE TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ ÇINAR
Danışman: Abdullah Orman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Hikâyeler, çocuklara farklı olay örgüleri, karakterler ve bakış açıları
sunarak onların analiz, neden-sonuç ilişkisi kurma, alternatif çözümler üretme
ve olayları farklı perspektiflerden değerlendirme becerilerini geliştiren
önemli araçlardır. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte hikâye kitapları,
geleneksel formatlardan çıkarak dijitalleşmekte ve yeni medya düzenindeki
yerini almaktadır. Bu bağlamda, özellikle AG teknolojisi ve yapay zekâ
araçlarının eğitim alanındaki entegrasyonu ile çocuk hikâye kitaplarının
tasarımında yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. AG hikâye kitapları, çocuklara
hikâyelerdeki karakterleri, olayları ve mekânları üç boyutlu, görsel ve işitsel
olarak deneyimleme fırsatı sunarak okuma alışkanlığı kazandırmakta ve teknolojinin
olumsuz etkilerine karşı uygun ve güvenilir alternatifler sağlamaktadır.
Bu çalışmada, konuyla ilgili literatür taramaları gerçekleştirilmiş ve AG
teknolojisinin okuma alışkanlığını eğlenceli bir şekilde kazandırmadaki rolü,
okuma sırasında motivasyonu artırma potansiyeli ve okuma eylemini keyifli hale
getirme katkıları ele alınmıştır. Ayrıca, daha önce yayımlanmış geleneksel bir
çocuk hikâye kitabı, AG teknolojisi ile yeniden tasarlanmış ve tasarım
sürecinde kullanılan teknik altyapı detayları aktarılmıştır. Uygulama
projesinde Adobe Illustrator, Adobe InDesign, Blender, Unity 3D, Vuforia
yazılımları ve görsel oluşturan yapay zekâ araçları kullanılmıştır.
Bu tez çalışması, Artırılmış Gerçeklik teknolojisinin
okuma alışkanlığı kazandırmadaki yenilikçi yaklaşımını örnekleyen nadir
çalışmalardan biridir. Bu alanda gerçekleştirilecek araştırmaların, elde
edilecek bulguların ve geliştirilecek uygulamaların önemi büyüktür.
Anahtar Kelimeler: Artırılmış Gerçeklik (AG), çocuk hikâye kitabı, 3D modelleme, AR uygulama, yapay zekâ