Yenilikçi kitap uygulamalarında yapay zekâ ve artırılmış gerçeklik teknolojilerinin kullanımı: Bir çocuk hikâye kitabı örneği


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT VE TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİLİZ ÇINAR

Danışman: Abdullah Orman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hikâyeler, çocuklara farklı olay örgüleri, karakterler ve bakış açıları sunarak onların analiz, neden-sonuç ilişkisi kurma, alternatif çözümler üretme ve olayları farklı perspektiflerden değerlendirme becerilerini geliştiren önemli araçlardır. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte hikâye kitapları, geleneksel formatlardan çıkarak dijitalleşmekte ve yeni medya düzenindeki yerini almaktadır. Bu bağlamda, özellikle AG teknolojisi ve yapay zekâ araçlarının eğitim alanındaki entegrasyonu ile çocuk hikâye kitaplarının tasarımında yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. AG hikâye kitapları, çocuklara hikâyelerdeki karakterleri, olayları ve mekânları üç boyutlu, görsel ve işitsel olarak deneyimleme fırsatı sunarak okuma alışkanlığı kazandırmakta ve teknolojinin olumsuz etkilerine karşı uygun ve güvenilir alternatifler sağlamaktadır.

Bu çalışmada, konuyla ilgili literatür taramaları gerçekleştirilmiş ve AG teknolojisinin okuma alışkanlığını eğlenceli bir şekilde kazandırmadaki rolü, okuma sırasında motivasyonu artırma potansiyeli ve okuma eylemini keyifli hale getirme katkıları ele alınmıştır. Ayrıca, daha önce yayımlanmış geleneksel bir çocuk hikâye kitabı, AG teknolojisi ile yeniden tasarlanmış ve tasarım sürecinde kullanılan teknik altyapı detayları aktarılmıştır. Uygulama projesinde Adobe Illustrator, Adobe InDesign, Blender, Unity 3D, Vuforia yazılımları ve görsel oluşturan yapay zekâ araçları kullanılmıştır.

Bu tez çalışması, Artırılmış Gerçeklik teknolojisinin okuma alışkanlığı kazandırmadaki yenilikçi yaklaşımını örnekleyen nadir çalışmalardan biridir. Bu alanda gerçekleştirilecek araştırmaların, elde edilecek bulguların ve geliştirilecek uygulamaların önemi büyüktür.

Anahtar Kelimeler:  Artırılmış Gerçeklik (AG), çocuk hikâye kitabı, 3D modelleme, AR uygulama, yapay zekâ