Animasyon sanatında kadın karakterlerinin temsili

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT VE TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİMAY EKER

Danışman: Seçil Kartopu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumsal cinsiyet rolleri, kültürel temsiller aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılmakta ve bireyin kimlik inşasında belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu temsillerin en güçlü örnekleri sanat alanında gözlemlenmektedir. Resim, müzik ve sinema gibi alanlar kültürel dönüşümlerin içeriğini yansıtırken; özellikle animasyon filmleri, normatif değer sistemleri üzerinde etkili bir rol üstlenmektedir. Görsel anlatım diliyle öne çıkan bu yapımlar, karakter analizi yoluyla dönemin toplumsal dönüşümüne ışık tutmakta, izleyiciye kültürel çözümleme imkânı sağlamaktadır. Animasyon sineması, Walt Disney öncülüğünde başladığı yolculuğunda önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Başlangıçta mevcut güzellik algılarını ve toplumsal cinsiyet normlarını yeniden üreten kalıplar benimsenirken, zamanla daha özgün ve eleştirel karakter temsilleri ortaya çıktığı görülmektedir. Özellikle 1960'lı yıllardan itibaren feminist hareketlerin etkisiyle sanat ve sinema alanında cinsiyet söylemleri dönüşüme uğramış; animasyon filmleri de bu dönüşüm sürecinden doğrudan etkilenmiştir. Bu çalışma kapsamında animasyon filmlerindeki kadın karakterlerinin nasıl temsil edildiği, görsel anlatım biçimleri üzerinden incelenmiştir. İkonografik semboller ile renk ve giyim kodları, feminist sanat kuramı perspektifiyle analiz edilmiştir. Kadın karakterlerin idealize edilme biçimleri, tekrar eden güzellik normları ve davranış kalıpları ele alınmış ve Batı, Latin Amerika ve Asya menşei animasyon filmleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.