Spinal Anestezi ile Yapılan Sezaryen Doğumlarda Dinletilen Müziğin ve Erken Ten Temasının Annelerin Ağrı Düzeyine, Memnuniyetine ve Maternal Bağlanmaya Etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İlknur DEMİRHAN

Danışman: BİRGÜL ÖZKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, spinal anestezi ile yapılan sezaryen doğumlarda dinletilen müziğin ve erken ten temasının annelerin ağrı düzeyine, memnuniyetine ve maternal bağlanmaya etkisini belirlemek amacıyla yapılmış, randomize kontrollü deneysel çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Ankara'da özel bir hastanenin sezaryen ameliyathanesinde ve doğum sonu kliniklerinde spinal anestezi ile doğum yapan 80 kadın oluşturmuştur. Araştırmada veriler, Veri Toplama Formu, Gebenin Müzik ile Olan İlişki Formu, GKÖ, SDAMDÖ, Yenidoğana Ait Bilgi ve Emzirme Formu, LATCH ve MBÖ kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Independent Sample-t, ANOVA, Paired Sample-t, Kruskal-Wallis H, Wilcoxon ve Friedman testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında; çalışmaya katılan annelerin bebeklerinin vücut ısısı, ilk emzirmeye başlama zamanı (dk.), ilk emzirme süresi (dk.), ilk 24 saatteki kilo kaybı (gr) açısından gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı; ETT grubundaki annelerin bebeklerinin vücut ısısı, müzik ve kontrol grubundakilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek; ETT grubundaki bebeklerin ilk emzirmeye başlama zamanının (dk.), kontrol grubundakilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha erken; ETT grubundakilerin ilk emzirme süresinin (dk.), kontrol grubundakilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun; müzik grubunda bebeklerin ilk 24 saatteki kilo kaybının (gr), kontrol grubundaki bebeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte doğum sonu ilk emzirme ve yirmi dördüncü saat LATCH emzirme ve tanılama ölçeği puanları açısından gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p=0,001). Müzik grubundaki annelerin müzik öncesi ve sonrası VAS puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilirken (Z=-3,353; p=0,001); müzik sonrası VAS puanları, müzik öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur. Gruplara göre SDAMDÖ toplam puanı ve alt boyutları puanları ve maternal bağlanma ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak; sezaryen doğum sonrası annelerin ağrı ve emzirme sorunları yaşadığı, bu durumun anne memnuniyetini ve maternal bağlanmayı etkilediği sonucuna varılmıştır. Sezaryen doğumda müzik ve erken ten temasının birlikte ya da ayrı ayrı uygulanmasının ağrı yönetiminde, emzirme sorunlarının giderilmesinde, anne memnuniyetinin arttırılmasında ve maternal bağlanmanın sağlanmasında güvenli ve etkili birer nonfarmakolojik yöntemler olarak kullanılması önerilmektedir.