Diyabetli bireylerde diyabetik ayak riski ve oluşumunu etkileyen faktörlerin omaha tanılama sistemi ve sağlık inanç düzeyine göre değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AYTEMUR
Danışman: Bahar İnkaya
Özet:Bu çalışma, diyabetli bireylerde diyabetik ayak oluşumunu etkileyen faktörlerin diyabetli bireylerin sağlık inancı ile olan ilişkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Ankara'da bir devlet hastanesinin İç hastalıkları polikliniğine başvuran tip 2 ve tip 1 diyabetli bireyler oluşturmuştur. Örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 206 diyabetli birey oluşturmuştur. Çalışma kapsamında diyabetli bireylere; Diyabetli Birey Tanıma Formu, Diyabetik Ayak Bilgi Ölçeği (DABÖ), Diyabetik Ayak Bakımı Öz Etkililik Ölçeği (DABÖÖ), Ayak Bakım Davranış Ölçeği (ABDÖ), Diyabet Hastalarında Sağlık İnanç Bakım Ölçeği (DHSİM), Omaha Diyabetli Birey Ayak Semptom Değerlendirme Formu uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, diyabetli bireylerin cinsiyet, yaş, BKİ, eğitim düzeyi, ekonomik düzey, destek alma, tedavi şekli ve uyumu, muayene sıklığı, eğitim alma durumlarının bireylerin ayak bakım davranışları ve öz etkililiklerini etkilediği ayrıca bu sosyodemografik özelliklerden cinsiyet, yaş, BKİ, eğitim düzeyi, ekonomik düzey, tedavi şekli ve uyum, muayene sıklığı ve eğitim alma durumunun bireylerin sağlık inanç düzeyini etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada diyabetli bireylerin ayak bakım davranışı, bakım öz etkililiği ile sağlık inanç düzeyleri arasında pozitif yönlü ilişki, Omaha semptom ortalaması arasında negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Bu araştırma ile diyabetli bireylerde diyabetik ayak riski ve oluşumunda etkili olan sosyodemografik özellikler, ayak bakım davranışları, öz etkililiği ve ayakta görülen semptomların bireylerin sağlık inanç düzeyleri ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.