Anasınıfı ve ilkokul 1. sınıfa devam eden Ahıska Türkü ve Türk çocukların bilişsel stillerine göre ahlaki ve sosyal kural algılarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİĞDEM KAYA BAĞDAŞ
Danışman: Fatma Elif Kılınç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Her birey kendisine özgü olarak bilgiyi kullanma yöntem ya da yöntemlerine
sahiptir. Bireyin düşünme şekli ile ilgili olan bilişsel stil çocukların tüm gelişim
alanlarını etkilediği gibi sosyal ve ahlaki kural algılarını da etkileyen önemli
unsurlardandır. Sosyal kural günlük yaşamın sonucunda nelerin kabul edilebilir
olduğunu ya da olmadığını açıklayan, belli ortamlara ait kuralları açıkladığını anlatır.
Birey sosyal çevrenin etkisi ile ahlaki ve sosyal kural algısını sonradan geliştirir.
Çalışmanın ana amacı; anasınıfı ve ilkokul 1.sınıfa devam eden Ahıska Türkü ve Türk
çocukların bilişsel stillerine göre ahlaki ve sosyal kural algıları arasındaki farkın
incelenmesidir. Araştırmada anasınıfı ve ilkokul 1. sınıfa devam eden ve bilişsel
stillerine göre ahlaki ve sosyal kural algılarının incelenmesi amacıyla 110 Ahıska
Türkü çocuk ve 110 Türk çocuk olmak üzere toplam 220 çocuk ile çalışılmıştır.
Çocukların bilişsel stillerini ölçmek amacıyla Kansas Okul Öncesi Dönemdeki
Çocuklar için Bilişsel Stil Ölçeği, Ahlaki ve Sosyal Kural algılarını ölçmek amacıyla
Smetana Ahlaki ve Sosyal Kural Algısı Ölçeği, ayrıca bazı demografik değişkenlerin
incelenmesi amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ‘Kişisel Bilgi Formu’
kullanılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler nonparametrik analizlerle
değerlendirilip, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Araştırma
sonuçları; yaşın, cinsiyetin ve kardeş sayısının çocuklarda bilişsel stil boyutunu, ahlaki
ve sosyal kural algılarını etkilemediğini göstermektedir. Aile yapısı seçeneğinde geniş
aileye sahip Kansas Düşünsellik İçtepisellik Ölçeği hata sayısı açısından Ahıska Türkü
ve Türk çocuklarda farklılaşma göstermezken, yanıtlama süresine bakıldığında ise
Ahıska Türkü çocuklarında istatistiki farklılık bulunmuştur. Benzer şekilde Ahıska
Türkü çocukların anne baba yaşları değişkeninde farklılaşma görülmezken, Türk
çocukların anne baba yaşı hata sayısında anlamlı farklılık görülmektedir. Yanıtlama
sürelerinde ise herhangi bir farklılaşma bulunmamıştır. Araştırmaya göre anasınıfı ve
ilkokul 1. sınıfa devam eden hızlı doğrucu, reflektif, impulsif, yavaş yanlışçı Ahıska
Türkü ve Türk çocukların ahlaki ve sosyal kural algıları farklılaşmamaktadır.