Patellofemoral ağrılı bireylerde egzersize ilave farklı bantlama yöntemlerinin etkinliğinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADİL SONGUR
Danışman: Ertuğrul Demirdel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, egzersiz programına eklenen McConnell patellar bantlama (MPB) tekniği ile egzersiz programına eklenen femoral rotasyonel bantlama (FRB) tekniğinin, patellofemoral ağrılı (PFA) bireylerin ağrı şiddeti, fonksiyonel durum, patellofemoral dizilim, denge ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmaya 18-50 yaş aralığında 36 PFA'lı birey dahil edildi. Bireyler tabakalı randomizasyon yöntemiyle 12'şer bireyden oluşan üç gruba ayrıldı. Her üç gruba haftada 2 seans toplam 6 hafta (12 seans) süresince kalça ve diz odaklı egzersiz programı uygulandı. Egzersiz grubuna sadece egzersiz programı, McConnell bantlama grubuna egzersiz programına ilave olarak MPB tekniği, femoral rotasyonel bantlama grubuna ise egzersize ilave olarak FRB tekniği uygulandı. Ağrı şiddeti değerlendirmesi Görsel Analog Skalası (GAS) ile; fonksiyonel durum değerlendirmesi Kujala Patellofemoral Skorlama Sistemi (KPSS), Merdiven Testi (MT) ve Zamanlı Kalk-Yürü Testi (ZKYT) ile; dizilim değerlendirmesi manyetik rezonans görüntüleme, Q açısı ve genu varum/valgum ölçümleri ile; denge değerlendirmesi Y Denge Testi (YDT) ile; yaşam kalitesi ise Nottingham Sağlık Profili Anketi (NSPA) ile değerlendirildi. Tedavi sonrasında GAS, MT ve ZKYT verilerindeki değişim üç grupta da benzer iken, femoral rotasyonel bantlama grubunun KPSS verilerindeki değişim diğer iki gruba göre daha yüksek bulundu (F=3.956; p=0.019). Tedavi sonrasında, McConnell bantlama grubunun istirahat halindeki bisect offset indeksi ve lateral patellar deplasman değerlerinde azalma görüldü (sırasıyla; F=0.920, p=0.015 ve F=0.879, p=0.013). Femoral rotasyonel bantlama grubunun kontraksiyon halindeki patellar tilt açısı ve lateral patellofemoral açı değerlerinde azalma tespit edildi (sırasıyla; F=0.722, p=0.010 ve F=1.325, p=0.020). McConnell bantlama grubunun istirahat halindeki Q açısında artış gözlenirken (F=1.122, p=0.046) egzersiz grubu ve femoral rotasyonel bantlama grubunun kontraksiyon halindeki Q açısı ortalamalarında artış meydana geldi saptandı (sırasıyla; F=0.938, p=0.009 ve F=0.938, p=0.011). Her üç gruptaki, YDT'nin her üç yön (egzersiz grubunun anterior yön değerleri hariç) ve kompozit skor değerlerinde benzer düzeyde artış görüldü (p<0.05). NSPA skorlarının toplam verilerinde her üç grupta da azalma olduğu (p<0.05) ve bu azalmanın üç grupta da benzer olduğu (F=0.256, p=0.762) tespit edildi. Çalışmamızın sonuçları egzersize ilave uygulanan femoral rotasyonel bantlama tekniğinin ağrı şiddeti azaltılması, fonksiyonel durumun geliştirilmesi, dengenin geliştirilmesi ve patellar tiltin azaltılmasında egzersize ilave uygulanan McConnell patellar bantlama tekniğine veya izole egzersiz tedavisine göre daha etkili olduğunu ortaya koydu. Proksimal risk faktörlerine yönelik tedavi yaklaşımlarının PFA tedavisinde daha etkin sonuçlar ortaya koyabileceği ve femoral rotasyonel bantlama uygulmasının de bunun için önemli bir seçenek olabileceği sonucuna varıldı.