The use of artificial intelligence in the public services: The case of Turkish administrative jurisdiction

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FATİH ULAŞAN

Danışman: Murat Önder

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapay zekâ teknolojisi, insan gibi anlayan, izleyen, akıl yürüten, tahmin eden, etkileşime giren, öğrenen, gelişen ve insan gibi çalışan ve insanlar tarafından çözülmesi ve ele alınması neredeyse imkânsız olan karmaşık sorunları çözmeye çalışan makinelerin yapımına odaklanır. Yapay zekâ çok popüler olmuş ve hemen hemen her alanda, özellikle kamu hizmetlerinde uygulanmıştır. Yapay zekâ, örneğin daha zeki analitik yetenekler sağlayarak ve gerçek zamanlı süreçlerin daha iyi anlaşılmasını sağlayarak kamu hizmetlerini pek çok şekilde destekleyebilir ve tüm yönetişim seviyeleri için daha kısa ve daha çok geri bildirim döngüleri sağlayabilir. Özellikle yapay zekâ yargı sistemlerine hız, doğruluk, destek, kalite açısından katkısı çok büyük olabilir. Örneğin, Türk yargı sisteminde, gecikmeler ve yargı sürecinin verimsizliği, verimsiz hukuki prosedürler ve mahkeme süreçleri, duruşmaların uzunluğu, yetersiz mahkeme kaynakları, dosyaların fazlalığı ve artan talepler ve yargıçların iş yükü ve kararlarının öngörülebilirliği önemli zorluklar olarak adlandırılabilir. Yapay zekâ teknolojisi, yargı sisteminin daha hızlı, daha ucuz ve daha öngörülebilir olmasına yardımcı olma gücüne sahiptir. Yapay zekâ, Türk İdari Yargılama Hukuku gibi Türk yargı sisteminin bazı belirli alanlarında, özellikle yargı sisteminin belirli bir ölçüde otomatikleştirilme eğiliminde olduğu durumlarda iyi bir şekilde kullanılabilir. Yapay zekânın daha verimli kullanılması için özellikle devlet, eğitim ve hukuk politikalarında ön hazırlıklar önemlidir ve bu tezde bu politikaların neler olması gerektiği üzerinde durulacaktır. Yapay zekânın Türk İdari Yargılama Hukukunda önerilen uygulama yolları, idare mahkemelerinde yapay zekâ teknolojisinin kullanımına yönelik olarak tasarlanama olasılığı üzerinde durulacaktır. Yapay zekâ yöntemlerinin kullanılabilirliği, anayasal adalet ilkeleri ve idari yargılamanın esasları da dâhil olmak üzere Türk İdari Yargılama Hukukunun temel kurallarının kavranması yolu ile incelecektir.