Alzheimer hastalığı olan bireylerde bilişsel iletişim bozukluğunun bakımverenlerin yaşam kalitesine ve bakım yüküne olan etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dil ve Konuşma Terapisi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR BOZDAĞ

Danışman: Mümüne Merve Parlak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Alzheimer Hastalığı (AH), bilişsel becerilere ek olarak iletişim becerilerininilerleyici bir şekilde bozulduğu nörodejeneratif bir hastalıktır. Bu durum bakımverenleri de birçok açıdan etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı; AH'nin hafif,orta ve ileri evrelerinde görülen bilişsel iletişim bozukluklarını değerlendirmek vebilişsel iletişim bozukluklarının bakım veren yükü ve yaşam kalitesi üzerindekietkisini ortaya koymaktır.Çalışma; 29 hafif, 29 orta ve 29 ileri evrede AH tanısı almış 87 bireyler ile bubireylere bakım veren 87 bakım veren olmak üzere 174 kişi ile gerçekleştirilmiştir. AHolan bireylerin bilişsel iletişim becerileri; Türkçe Addenbrooke KognitifDeğerlendirmesi-III, Standardize Mini Mental Test, Holden İletişim Ölçeği (HCS-TR)ve Hızlı Afazi Bataryası ile değerlendirilmiştir. Bakım verenlerin bakım yükü ZaritBakım Yükü Ölçeği, yaşam kalitesi ise Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ileölçülmüştür. Verilerin analizinde korelasyon, grup karşılaştırmaları ve çoklu doğrusalregresyon analizleri kullanılmıştır.Bulgular, AH'nin evresi ilerledikçe istatistiksel olarak anlamlı şekilde bilişseliletişim becerilerinin azaldığını; bakım verenlerin bakım yükünün arttığını ve yaşamkalitelerinin azaldığını göstermiştir (p<0.05). AH'nin evresi ilerledikçe bakımverenlerin özellikle fiziksel, ruhsal ve sosyal alanlarda yaşam kalitelerinde azalmabelirlenmiştir. Bilişsel iletişim bozuklukları ile bakım veren bakım yükü arasındapozitif, yaşam kalitesi arasında ise negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ve ortadüzeyde ilişkiler saptanmıştır (p<0.05). Ayrıca bakım verenlerin bakım yükü ve yaşamkalitesi ile hem AH olan bireyin hem de bakım verenin yaş, cinsiyet, eğitim, çalışmadurumu, sosyoekonomik düzey gibi sosyodemografik özellikleri arasında istatistikselolarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0.05). Regresyon analizlerinde ise HCS-TR'nin ve tam zamanlı çalışmanın bakım yüküne etkisi olduğu saptanmıştır.