Pandemi Sürecinde E-Ticaretin Dönüşümü: Kapsamlı Bir Durum Değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH TERYAKİ
Danışman: Burhan Günay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde hızla gelişen dijital teknolojiler, yalnızca iletişim ve üretim süreçlerinde değil, aynı zamanda tüketici davranışlarında da köklü değişikliklere yol açmıştır. Bu değişimlerin başında, alışveriş alışkanlıklarının fiziksel ortamlardan dijital platformlara kayması gelmektedir. Bilgisayar, akıllı telefon, internet ve mobil uygulamaların yaygınlaşmasıyla birlikte, geleneksel ticaret anlayışı dönüşüme uğramış ve e-ticaret, çağdaş yaşamın vazgeçilmez bir unsuru hâline gelmiştir. Özellikle Covid-19 pandemisi, bu dönüşümü hızlandıran en önemli etkenlerden biri olarak öne çıkmıştır. Pandemi süreci, bireyleri sosyal izolasyon ve hareket kısıtlamaları nedeniyle evde kalmaya zorlamış; bu durum, tüketim alışkanlıklarının dijitalleşmesini kaçınılmaz kılmıştır. Tüketiciler, temel ihtiyaçlarını ve alışveriş tercihlerinin büyük kısmını çevrim içi platformlar aracılığıyla karşılamaya başlamış; e-ticaretin günlük yaşam içerisindeki rolü belirgin biçimde artmıştır. Bu süreçte yalnızca bireysel tüketim alışkanlıkları değil, aynı zamanda firmaların pazarlama stratejileri, lojistik altyapıları ve dijital ödeme sistemleri de yeniden şekillenmiştir. Araştırma bulguları, pandemi döneminde bazı sektörler ciddi ekonomik kayıplar yaşarken, e-ticarete uyum sağlayabilenlerin finansal büyüme fırsatları yakaladığını göstermektedir. Özellikle elektronik, giyim, kişisel bakım ve gıda gibi alanlarda çevrim içi satışlar artmış; bu da e-ticaretin kriz dönemlerinde ekonomik dayanıklılığı artıran stratejik bir araç olduğunu ortaya koymuştur. Dijitalleşmeye hızlı adapte olan işletmeler ise rekabet avantajı elde ederek müşteri bağlılığı ve sürdürülebilirlik açısından önemli kazanımlar sağlamıştır. Bu tez çalışması, Türkiye'de 2019–2023 yılları arasında e-ticaretin geçirdiği dönüşümü çok boyutlu bir bakış açısıyla değerlendirmekte; finansal göstergeler, teknolojik gelişmeler ve tüketici eğilimleri temelinde kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Çalışmada, pandemi sürecinin yalnızca geçici bir kriz değil, aynı zamanda e-ticaret ekosisteminde kalıcı bir yapı dönüşümüne yol açan stratejik bir kırılma noktası olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: E-ticaret, Covid 19, koronovirüs, finans.