Müziğin COVID-19 Kliniklerinde Çalışan Hemşirelerin Bakım Davranışlarına ve Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKAY AKÇAY

Danışman: Ebru Erek Kazan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, müziğin COVID-19 kliniklerinde çalışan hemşirelerin bakım davranışlarına ve tükenmişlik düzeylerine etkisinin incelenmesi amacıyla kendi kendine kontrollü müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli Etik kurul ve hastane izinleri alınmıştır. Araştırmanın örneklemi, 1 Eylül-1 Aralık 2020 tarihleri arasında, Ankara Şehir Hastanesi Genel Hastane'de, yataklı kliniklerden Göz, KBB, Gastroenteroloji, Genel Cerrahi ve Plastik Cerrahi Kliniği'nde COVID-19 hastalarına bakım veren, gündüz vardiyasında çalışan ve örneklem seçim kriterlerine uyan gönüllü 38 hemşireden oluşmuştur. Yoğun Bakımlar, Psikiyatri klinikleri, Acil Servis, Poliklinikler ve Yanık Ünitesi, özellikli klinikler olması nedeniyle araştırma dışı bırakılmıştır. Araştırmanın verileri, Hemşirelerin Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Anket Formu, Hemşirelerin Müzik Tercihlerini Belirleme Formu ile Bakım Davranışı Ölçeği-24 ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada hemşirelere sekiz hafta boyunca her gün, gündüz vardiyasında, 30 dk olacak şekilde, en çok tercih ettikleri tür olan klasik müzik dinletilmiş ve müzik dinletisinden önce ve sonra bakım davranışları ve tükenmişlik ölçeği uygulanarak, müziğin etkisine bakılmıştır. Araştırmada veriler SPSS 17.0 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Wilcoxon işaret testi, Bağımlı t-testi, Spearman'ın sıra sayıları korelasyon katsayısı, Student's t testi ve çoklu değişkenli doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, hemşirelerin müzik dinletisi sonrasında bakım davranışları ölçeği güvence, bilgi-beceri, saygılı olma, bağlılık alt ölçek ve toplam puan ortalamalarında anlamlı artış (p<0.001) ve tükenmişlik ölçeği duygusal tükenme alt ölçek puan ortalamalarında anlamlı bir azalma görülmüştür (p0.010). Ayrıca müzik dinletisi öncesine göre müzik dinletisi sonrasında bakım davranışları güvence alt ölçek puanı ile tükenmişlik ölçeğinin duyarsızlaşma alt ölçek puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=-0.418 ve p=0.009). Araştırmada müziğin COVID-19 kliniklerinde çalışan hemşirelerin bakım davranışları düzeylerinin artmasında ve duygusal tükenme düzeylerinin azalmasında etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda hemşirelere çalışma ortamlarında belli saatlerde müzik dinletisinin yapılması önerilmektedir.