Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde İşkence Yasağı ve Yasağın Türkiye'de Uygulanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kübra KUZUCU
Danışman: MEHMET ALİ ZENGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çağdaş ceza hukukunun amacı, yapılacak adil yargılama sonucunda maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır. Delil elde etme yöntemlerinin gelişimi, teknolojinin ilerlemesi ile birlikte maddi gerçeğe ulaşılması günümüzde geçmişe nazaran daha kolay hale gelmiştir. Bununla beraber bu gelişmelerin yaşanmadığı ve ayrıca insan hakları kavramının henüz ortaya çıkmadığı eski çağlarda ceza muhakemesinin edindiği en önemli amaç suçlunun bulunması ve cezalandırılması olmuştur. Bu amaç doğrultusunda mahkemeyi bu sonuca götürebilecek işkence ve kötü muamele dahil her yöntem meşru sayılmıştır. İnsanlık tarihi boyunca çeşitli amaçlarla işkence ve sair kötü muamele ve ceza, dünyanın her yerinde uygulama alanı bulmuştur. Esasen suça ilişkin ikrar veya delil elde etmek amacıyla yapılan işkence ve kötü muamele, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacına hizmet etmemekte aksine buna engel teşkil etmektedir. Zira işkence sebebiyle işkence gören yalnızca işkence uygulayıcısının duymak istediklerini ve ona söyletmek istediklerini söylemektedir. Dolayısıyla işkence ve sair kötü muamele sonucunda maddi gerçeğe ulaşılması mümkün olmamaktadır. Adalete ulaşmaya engel teşkil eden, insan haklarına ve insan onuruna aykırı olan işkence fiilinin, yasak olması yanı sıra bu yasağın ihlaline hukuki sonuç bağlanması elzem görülmüş ve ulusal ceza kanunlarında bağımsız bir suç olarak işkence suçu düzenlenmiştir. İşkence ve kötü muameleleri engellemeye yönelik pek çok ulusal, bölgesel ve uluslararası belge bulunmaktadır. Devletler bu sözleşmeleri imzalayarak ülkelerinde işkence ve kötü muameleyi önlemek için kanuni, idari, adli veya diğer tedbirleri alacaklarına dair yükümlülük altına girmektedirler. Bütün bunlara rağmen dünyanın hemen hemen her yerinde işkence ve sair kötü muamele günümüzde de uygulama alanı bulmaktadır. Politik yıldırma, ikrar veya sair delil elde etme, cezalandırma gibi çeşitli amaçlarla yapılan işkence hem ulusal hem de uluslararası yargı mercilerinin kararlarına konu olmaktadır. Bu kapsamda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.3'te düzenlenen İşkence Yasağına aykırı davranan taraf devletler hakkında ihlal kararları vermektedir. Bu çerçevede hakkında sıklıkla ihlal kararı verilen ülkelerden biri de Türkiye'dir.