Tip 2 diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ve diyabet öz yönetimi arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR ALTUNSOY

Danışman: Bahar İnkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Tip 2 diyabet tanısı alan bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyini ve diyabet öz yönetimi becerilerini belirlemek, sosyodemografik özelliklerine bağlı ilişkileri ortaya koymak ve sağlık okuryazarlığı ile diyabet öz yönetimi arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan tanımlayıcı tipte gerçekleştirilen bir araştırmadır. Araştırma, Ekim 2022- Ocak 2023 tarihleri arasında Ankara'da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye servisi ve polikliniğine başvuran Tip 2 diyabet tanısı bulunan araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 300 Tip 2 diyabetli birey ile yürütülmüştür. Veriler, diyabetli birey tanılama formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Diyabet Öz Yönetim Ölçeği kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze toplanmıştır. Çalışma verileri IBM SPSS Statistics 26 programına aktarılarak analizleri tamamlanmıştır. Çalışmaya katılan Tip 2 diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlık puanının ortalaması 37.96 (±7.188), öz yönetim puanının ortalaması 92.88 (±24.096) olarak bulundu. Bireylerin yaş grubu, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve gelir durumu arasında sağlık okur-yazarlık toplam puanı, öz yönetim toplam puanı ve alt boyutlarının puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu görüldü (p 0.05). Bu çalışmanın sonuçlarına göre diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlığı ve öz yönetim becerilerini geliştirmek amaçlı tıbbi terminolojiyi anlamayı sağlayan ve sağlıklı yaşam tarzı değişikliklerini teşvik eden eğitim programların planlanması, sağlık çalışanlarının iletişim ve eğitim sağlayarak diyabetli bireylerin öz yönetim becerilerini güçlendirmesi, aileler, destek grupları ve sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında iş birliği ve paylaşımın teşvik edilmesi ve ilgili alanda daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.