Loss analysis and reduction strategies for Turkish electric distribution network

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Mühendislik Ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Enerji Sistemleri Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Emin Köprü

Danışman: Metin Aktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Elektrik enerjisi hayatın birçok alanında kullanılmakta olup, elektrik enerjisinin tüketim miktarı sanayileşme ve ülkelerin gelişimi açısından önemli bir gösterge olmuştur. Bu enerjinin yanlış ve verimsiz kullanılması nedeniyle, üretimden tüketiciye kadar olan güç sisteminde kayıplar meydana gelmektedir. Bu durum, elektrik şebekelerinde hem teknik hem de teknik olmayan kayıplar açısından ciddi sorunlar olduğu anlamına gelmektedir. Türkiye'deki iletim ve dağıtım (T&D) kayıp oranı %15 civarındadır ve bu oran OECD üyelerinin %6 olan ortalamasından çok daha fazladır. Ancak, teknik kayıpların (TK) ve teknik olmayan kayıpların (TOK) büyük bir kısmı yaklaşık %12 oranında olan dağıtım şebekesinden kaynaklanmaktadır. Tez, teknik analizler ve farklı ülkelerdeki başarılı deneyimler temel alınarak seçilmiş kayıp azaltma yaklaşımlarına dayanan bu kayıpları azaltmak için yedi ana strateji önermektedir. Bu stratejiler, 3-faz yüklerinin dengelenmesi, modern malzemelerle transformatör verimliliğinin artırılması, yeraltı hatlarının artırılması ve havai hatların azaltılması, alçak ve orta gerilim hatları uzunluklarının yeniden dengelenmesi, reaktif güç kompanzasyonu teknolojilerinin kullanılması, ileri seviye ölçüm altyapısının (AMI) uygulanması ve tüketim noktalarına yakın dağıtılmış üretimin (DG) entegrasyonunu içermektedir. Ayrıca, pratik uygulaması gösterilen havai hatlarda kayıp ve kaçak tespiti için önerilen bir uzaktan izleme sistem tasarımı da dahil edilmiştir. Sistem, mikro denetleyiciler ve kablosuz iletişim kullanarak gerçek zamanlı veri sağlama ve şebekenin proaktif yönetimini mümkün kılar. Bu çalışma, uygun yatırımlar ve bu stratejilerin uygulanmasıyla, Türkiye'nin dağıtım şebekesindeki kayıpları önemli ölçüde azaltabileceğini, böylece enerji verimliliğini ve güvenilirliğini artırarak ülkenin ekonomik ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerini destekleyebileceğini belirtmektedir.