Dönüşen bağlar: Bir ağ pazarlama grubunda topluluk ilişkilerinin ilişkisel ve figürasyonel analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE KOTANAK
Danışman: Feyza Korkmaz Sağlam
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal ilişkileri sabit yapılar yerine dinamik süreçler olarak ele alan ilişkisel sosyoloji yaklaşımı, toplulukların nasıl kurulduğunu, sürdürüldüğünü ve dönüştürüldüğünü analiz etmede güçlü bir kuramsal çerçeve sunar. Bu yaklaşım, özellikle geç modern dönemde cemaat biçimlerinin çözülmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni aidiyet alanlarını anlamada işlevseldir. Ne geleneksel cemaatlerin katı sınırlarına ne de modernliğin soyut birey anlayışına hapsolan bireyler, artık çok daha esnek, geçici ve çok katmanlı figürasyonlar içinde anlam ve güven arayışını sürdürmekte; çoklu parçalı aidiyetler geliştirmektedir. Bu dönüşüm, ekonomik ağlar, kişisel gelişim söylemleri ve karşılıklı bağımlılık ilişkileriyle örülü topluluk biçimlerinde kendini göstermektedir. Bu çalışma, modern yaşam koşullarında topluluk biçimlerinin nasıl kurulduğunu, ağ pazarlama yapıları içerisinde şekillenen sosyal ilişkiler aracılığıyla analiz etmektedir. Norbert Elias'ın figürasyon kuramı ve ilişkisel sosyoloji yaklaşımı temelinde, bir çok katmanlı pazarlama topluluğunda bireylerin birbirleriyle kurduğu ilişkiler, grup içi gerilimler, bağlılık dinamikleri ve sosyal konumlanma süreçleri incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel sosyoloji yaklaşımı benimsenmiş; toplamda 23 grup üyesiyle yapılan derinlemesine mülakatlar ve grup toplantılarında yapılan katılımlı gözlemlerle nitel veri toplanmıştır. Çalışma, bu yapının sadece ekonomik bir organizasyon değil, aynı zamanda modern bireyin topluluk arayışını karşılayan karmaşık bir figürasyon biçimi olduğunu ileri sürmektedir. Neoliberal özneleşme süreci ile cemaatleşme eğilimlerinin bir arada var olabildiği bu figüratif yapı, geç modern dönemdeki topluluk oluşumlarını anlamada işlevsel bir örnek sunmaktadır.