Uti Possidetis Juris ve Ülkesel bütünlük İlkeleri Kapsamında Dağlık Karabağ Sorunu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAHID GULIYEV

Danışman: Hatice Kübra Ecemiş Yılmaz

Özet:

Bağımsızlığını yeni kazanmış devletlerin uluslararası sınırlarının belirlenmesine ilişkin hususlar oldukça karmaşıktır. Bu süreçte en çok başvurulan uluslararası hukuk ilkeleri, uti possidetis juris ve ülkesel bütünlük ilkeleridir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, bölgede bağımsızlığını yeni kazanmış devletler arasında sınırların belirlemesinde ciddi sorunlar yaşanmıştır. Eski Sovyet bölgesinde devlet ve azınlıklar arasındaki çatışmalar, halen çözümlenememiş büyük çatışmalara yol açmıştır. Azerbaycan'ın bağımsızlık yıllarından itibaren başlayan ve hala nihai bir sonuca bağlanamayan Dağlık Karabağ sorunu da uluslararası boyutta ciddi bir ihtilaf olarak varlığını koruyan sorunlardandır. Otuz yılı aşkın süredir devam eden bu süreçte Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü ve uti possidetis juris ilkeleri açık bir şekilde ihlal edilmiştir. Azerbaycan bu süreci sonlandırmak için İkinci Dağlık Karabağ savaşında BM Antlaşması'nın 51. maddesi gereğince meşru müdafaa hakkını kullanmış ve işgal altında olan topraklarının büyük bir kısmını işgalden kurtarmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Dağlık Karabağ örneğinde uluslararası hukuku baz alarak uti possidetis juris ve ülkesel bütünlük ilkelerinin korelasyonu üzerine araştırmaları kapsamaktadır. Ayrıca çalışmada söz konusu ilkelerin temel ilke olarak başvurulduğu dava örnekleri incelenerek Dağlık Karabağ sorunuyla ilişkilendirilmiş ve bu davalar uluslararası hukuk çerçevesinde değerlendirilmiştir.