Deneysel Alzheimer Hastalık Modeli Oluşturulan Sıçanlarda Nigella Sativa I. ve Timokinon'un Etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Saliha Ayşenur ÇAM

Danışman: SEYFULLAH OKTAY ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Alzheimer hastalığı bilişsel işlevlerin giderek bozulması ile karakterize, nörodejeneratif bir hastalıktır. Aβ peptidlerinin birikimi ile oluşmaya başlayan amiloid plaklar hastalığın tipik bulgularındandır. Bu peptidlerin enflamatuvar süreçleri tetiklediği ve hastalığın ilerlemesinde rol oynadığı bilinmektedir. Antienflamatuvar etkinliği bilinen Nigella sativa ve Timokinon Alzheimer için potansiyel iyileştirici etkiler taşıyor olabilir. Biz bu çalışmada NS yağı ve Timokinon'un hastalık modeli oluşturulan sıçanlarda bilişsel işlevin azalması ve nöroenflamasyona karşı doza bağlı etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yetişkin erkek sıçanların hipokampüsü içine Aβ1-42 enjeksiyonu ile Alzheimer modeli oluşturuldu. Tedavi gruplarına enjeksiyonun 7 gün öncesinden itibaren, 10 gün sonrasına kadar her gün mide sondası ile NS yağı 0.5 ml/kg, 1 ml/kg, 2 ml/kg veya Timokinon 3 mg/kg, 10 mg/kg, 30 mg/kg uygulanırken, Kontrol ve AH gruplarına mısır yağı verildi. Ardından Pasif Sakınma ve Morris Su Tankı testleri uygulandı. Aβ1-42 uygulamasıyla öğrenme ve hafızada oluşan gerileme, NS 1 ml/kg ve 2 ml/kg dozları ve Timokinon 3 mg/kg, 10 mg/kg ve 30 mg/kg dozları ile anlamlı ölçüde azaldı. AH grubunda gözlenen astrosit ve mikroglia aktivite artışının, NS 0.5 ml/kg dozu hariç tedavi gruplarında baskılandığı görüldü. Hipokampüste proenflamatuvar sitokinler TNF-α ve IL-1β düzeylerinin Aβ uygulaması ile arttığı, tedavi gruplarında bu artışın baskılandığı bulundu. Serum yağ asidi düzeylerinde hastalıkla veya tedaviyle ilişkilendirilebilcek bir fark gözlenmedi. Deney sonucumuza göre, NS ve timokinon uygulaması, Aβ1-42 enjeksiyonunu takiben oluşan astoglial ve mikroglial aktivite ve pro-enflamatuvar sitokin artışının baskılanması, hafıza ve öğrenme düzeyinde oluşan gerilemeyi önlemiştir. Sonuçlar, NS ve Timokinon'un öğrenme ve hafıza üzerine iyileştirici etkilerinin anti-nöroenflamatuvar etkisi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.