Seçim kampanyalarında milliyetçilik söylemi: 14 Mayıs 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURGÜL EKİNCİ

Danışman: Bahattin Cizreli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Küreselleşmenin yarattığı toplumsal, ekonomik ve politik dinamikler, milliyetçi söylemin giderek daha belirgin hale gelmesine neden olmaktadır. Savaşlar ve göçler toplumların güvenlik ve kimlik endişelerini arttırırken Avrupa'da milliyetçi partilerin oyları da artmaktadır. Günümüz siyasetinde milliyetçilik, seçim kampanyalarının vaz geçilmez bir söylemidir. Milliyetçilik teorileri, milletin ve milliyetçiliğin kökenini farklı yaklaşımlar üzerinden ele almaktadır. İlkçi yaklaşım, milliyetçiliğin tarih boyunca var olduğunu savunurken, modernistler onu Sanayi Devrimi ve Fransız İhtilali gibi modern süreçlere dayandırmaktadır. Etno-sembolistler ise milletlerin tarihsel hafıza biriktirdiğini ve bu kimliğin semboller ve simgeler aracılığıyla sürdüğünü öne sürmektedir. Bu çalışma, 14 Mayıs 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Cumhur İttifakı adayı Recep Tayyip Erdoğan ve Millet İttifakı adayı Kemal Kılıçdaroğlu'nun miting konuşmalarında milliyetçi söylemin nasıl inşa edildiğini ve seçmen nezdinde nasıl konumlandırıldığını analiz etmektedir. Çalışma kapsamında, milliyetçi söylemin miting konuşmalarındaki kullanımı içerik ve söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada nicel verilerden yararlanarak nitel yönelimli bir araştırma tasarımı ile yürütülmüştür. Erdoğan ve Kılıçdaroğlu'nun altı farklı ilde (İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Samsun, Van) gerçekleştirdiği mitinglerde kullandıkları söylemler karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve veriler kimlik, semboller ve ülke tasavvuru temalarında betimsel olarak analiz edilmiştir. Liderler, milliyetçi söylemi kullanma sıklıkları ve bağlamları açısından farklılık göstermektedir. Erdoğan, söyleminde tarihsel referanslar, milli kimlik ve "Türkiye Yüzyılı" gibi temaları öne çıkarırken, Kılıçdaroğlu daha kapsayıcı, birlik ve beraberliği vurgulayan kolektif bir milliyetçilik anlayışı benimsemektedir. Her iki lider de "biz" ve "öteki" kimliği üzerinden seçmeni belirli bir aidiyet çerçevesine yerleştirmektedir. Erdoğan, semboller ve gelenek üzerinden modernist bir yaklaşım sunarken, Kılıçdaroğlu ulusal kimlik inşasına dayalı bir modernist perspektif benimsemektedir. Türkiye'de liderler, milliyetçi söylemi hem birleştirici hem de ayrıştırıcı bir araç olarak kullanmaktadır. Bu çalışma, seçim dönemlerinde milliyetçi söylemin siyasal iletişimdeki işlevini, liderlerin söylemlerini nasıl şekillendirdiğini ve seçmen üzerindeki etkisini analiz ederek siyaset bilimi, iletişim çalışmaları ve sosyoloji alanlarına katkı sunmayı amaçlamaktadır.