Preeklampsinin maternal uyku kalitesi ve huzursuz bacak sendromu üzerine etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DOĞUM VE KADIN HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ NUR ACER

Danışman: Sena Kaplan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, preeklampsinin maternal uyku kalitesi ve huzursuz bacak sendromu üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla, karşılaştırmalı tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Çalışma, Ankara Etlik Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi'nde Eylül 2024- Mart 2025 tarihleri arasına gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 60 preeklampsili gebe ve 60 sağlıklı gebe olmak üzere toplam 120 gebe dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında ''Bireysel Bilgi Formu'', ''Huzursuz Bacak Sendromu Tanı Kriterleri Formu'', ''Huzursuz Bacak Sendromu Şiddeti Derecelendirme Formu'', ''Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği'' ve '' Görsel Kıyaslama Skalası'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, minimum ve maksimum değerler, ortalama ve standart sapma hesaplanmış; Shapiro-Wilk testi, Mann-Whitney U testi, bağımsız gruplar t-testi, Ki-Kare testi, Pearson Korelasyon analizi ve Cohen's d analiz testi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, her iki gruptaki gebelerin GKS'ye göre gebelik öncesi ve mevcut gebelik döneminde algıladıkları uyku kalitesi benzerlik gösterdiği belirlenmiştir (p>0,05). Preeklampsili gebeler ile sağlıklı gebeler arasında PUKÖ genel uyku kalitesi puan ortalamalarının benzerlik gösterdiği saptanmıştır (p>0,05). Ancak preeklampsili gebelerde sağlıklı gebelere göre uyku süresinin düştüğü ve gündüz işlev bozukluğunun arttığı belirlenmiştir (p 0,05). Huzursuz bacak sendromu görülme sıklığı ve şiddeti puan ortalamalarının her iki grup arasında benzerlik gösterdiği saptanmıştır (p>0,05). Tüm gebeler değerlendirildiğinde ise; huzursuz bacak sendromu şiddeti puan ortalaması ile PUKÖ puan ortalaması arasında anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r = 0,252, p<0,05). Araştırma sonuçları doğrultusunda; preeklampsi tanısı alan gebelerin bazı uyku bileşenleri açısından risk altında olabileceği ve bu gebelere yönelik uyku hijyenini geliştirmeye, uyku sorunlarıyla baş etmeye yönelik hemşirelik temelli eğitim ve danışmanlık programlarının önem taşıdığı söylenebilir. Aynı zamanda preeklampside uyku kalitesi ve huzursuz bacak sendromu ilişkisine yönelik daha fazla kanıt temelli çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır.