BİLGİ KAYNAKLARININ TANIMLANMASINDA TO-KAT VE OCLC WORLDCAT KAYITLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Bilgi ve Belge Yönetimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve Demirkan
Danışman: Mustafa Bayter
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bilginin her zaman
var olduğu ve tarihin başlangıcından itibaren insanlık için önemli bir faktör
olduğu açıktır. Bilginin hızla artmasıyla birlikte, bilginin düzenlenme
ihtiyacı kaçınılmaz bir hale gelmiştir. Bilgiye ihtiyaç duyan kişiler için
bilginin düzenlenmesi önemli bir adımdır. Ancak ihtiyaç duyulan bilgiye en kısa
sürede erişebilmek ise hayati bir öneme sahiptir. Bilgi yuvası haline gelen kütüphaneler,
her an bilgiye ihtiyaç duyan kişilere, ihtiyaç duydukları bilgiyi sunmakla
görevlidirler. Bu nedenle bilginin düzenlenmesi kütüphaneler için büyük önem
arz etmektedir. Bilginin düzenlenmesi ve erişilebilirliğinin artması adına
geçmişten günümüze birçok kataloglama standardı geliştirilmiştir. Günümüzde en
çok kullanılan kataloglama standartları AAKK 2 ve RDA’dır. Bu bilgi ülkemizde
bulunan tüm üniversite, kurum ve kuruluş kütüphanelerinin katalog kayıtlarının
yer aldığı ve aynı zamanda bir ulusal toplu katalog olan TO-KAT kayıtları
incelendiğinde görülmektedir. Bir uluslararası toplu katalog olan OCLC WorldCat
bünyesinde yer alan katalog kayıtları incelendiğinde kataloglama standardı
olarak daha çok RDA kullanıldığı görülmektedir.
Bu çalışmada TO-KAT’ta
yer alan üniversite, kurum ve kuruluş kütüphanelerinin kullanmakta oldukları
kataloglama standardı farklılığından ortaya çıkan tutarsızlık ile OCLC
WorldCat’te yer alan üniversite, kurum ve kuruluş kütüphanelerinin tek bir
kataloglama standardının kullanması ile sağlanan tutarlılık karşılaştırılmak
istenmiştir. Bu karşılaştırma sonucunda TO-KAT bünyesindeki kütüphanelerde
tutarsızlığın olmasının nedenleri ile OCLC WorldCat bünyesindeki kütüphanelerin
tutarlılığın nasıl sağladığı analiz edilmiştir. Ülkemizde yer alan kütüphaneler
için, kataloglama alanında bir standardın oluşturulması adına çözüm önerileri
sunulmuştur.