BİLGİ KAYNAKLARININ TANIMLANMASINDA TO-KAT VE OCLC WORLDCAT KAYITLARININ KARŞILAŞTIRILMASI


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Bilgi ve Belge Yönetimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Demirkan

Danışman: Mustafa Bayter

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilginin her zaman var olduğu ve tarihin başlangıcından itibaren insanlık için önemli bir faktör olduğu açıktır. Bilginin hızla artmasıyla birlikte, bilginin düzenlenme ihtiyacı kaçınılmaz bir hale gelmiştir. Bilgiye ihtiyaç duyan kişiler için bilginin düzenlenmesi önemli bir adımdır. Ancak ihtiyaç duyulan bilgiye en kısa sürede erişebilmek ise hayati bir öneme sahiptir. Bilgi yuvası haline gelen kütüphaneler, her an bilgiye ihtiyaç duyan kişilere, ihtiyaç duydukları bilgiyi sunmakla görevlidirler. Bu nedenle bilginin düzenlenmesi kütüphaneler için büyük önem arz etmektedir. Bilginin düzenlenmesi ve erişilebilirliğinin artması adına geçmişten günümüze birçok kataloglama standardı geliştirilmiştir. Günümüzde en çok kullanılan kataloglama standartları AAKK 2 ve RDA’dır. Bu bilgi ülkemizde bulunan tüm üniversite, kurum ve kuruluş kütüphanelerinin katalog kayıtlarının yer aldığı ve aynı zamanda bir ulusal toplu katalog olan TO-KAT kayıtları incelendiğinde görülmektedir. Bir uluslararası toplu katalog olan OCLC WorldCat bünyesinde yer alan katalog kayıtları incelendiğinde kataloglama standardı olarak daha çok RDA kullanıldığı görülmektedir.

Bu çalışmada TO-KAT’ta yer alan üniversite, kurum ve kuruluş kütüphanelerinin kullanmakta oldukları kataloglama standardı farklılığından ortaya çıkan tutarsızlık ile OCLC WorldCat’te yer alan üniversite, kurum ve kuruluş kütüphanelerinin tek bir kataloglama standardının kullanması ile sağlanan tutarlılık karşılaştırılmak istenmiştir. Bu karşılaştırma sonucunda TO-KAT bünyesindeki kütüphanelerde tutarsızlığın olmasının nedenleri ile OCLC WorldCat bünyesindeki kütüphanelerin tutarlılığın nasıl sağladığı analiz edilmiştir. Ülkemizde yer alan kütüphaneler için, kataloglama alanında bir standardın oluşturulması adına çözüm önerileri sunulmuştur.