Ahmed Karahisari mushafında bulunan hizip güllerinin tezhip tasarımı açısından incelenmesi ve güncel tasarımlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN TAŞPINAR
Danışman: Seçil Kartopu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti, ilim, mimari ve sanat alanlarında altın çağını yaşamış ve bu dönemde üretilen eserler, kendi özgün karakterini yansıtarak sonraki nesillere ilham vermiştir. Bu tez çalışması, ünlü Osmanlı Devleti hattatı Ahmed Karahisari'nin Mushafında yer alan hizip güllerinin tezhip tasarımı açısından detaylı bir şekilde incelenmesini ve geleneksel tasarımların günümüz tasarım anlayışı ile nasıl yeniden yorumlanabileceğini ele almaktadır. Tezhip sanatı, İslam sanatları içerisinde önemli bir yer tutmakta olup, estetik unsurlarıyla dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, tarihi ve sanatsal değer taşıyan hizip güllerinin tasarım özelliklerini analiz ederek, modern tasarım anlayışına uygun yeni yaklaşımlar sunmak ve dijital anlamda sanatsal kazanımlar sağlamaktır. Çalışmada, Ahmed Karahisari'nin hayatı, eserleri ve öğrencileri ve Mushafında kullandığı tezhip teknikleri üzerinde durulmuştur. Tezhip kavramı ele alınıp, tezhip sanatında kullanılan motifler anlatılmıştır ve Kur'an-ı Kerim tezyinatında Mushafların bezenmesi konusu ele alınmıştır. Geleneksel motiflerin günümüz sanat ve tasarım anlayışı ile nasıl uyumlu bir şekilde kullanılabileceği incelenmiştir. Ahmet Karahisârî Mushafının dijital görselleri Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Başkanlığından talep edilmiş ve alınmıştır. Topkapı Sarayı Yazma ve Matbu Eserler Koleksiyonu'na Hırka-ı Saadet 5 envanter numarası ile kayıtlı olan 65 adet dijital hizip gülü görseli temin edilmiştir. Ayrıca eserin tıpkıbasımına ulaşılmıştır. Bu şekilde eserin hizip gülleri üzerinde detaylı çalışılarak, desenler incelenmiş, dijital çizim programları aracılığıyla çizilmiş ve analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tezhip, Hizip Gülü, Dijital Sanat, Tasarım