Çankaya İlçesi Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarındaki Sağlık Çalışanlarının ve Hastaların Serviks Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Bilgi ve Tutumlarının Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERPİL BATKIN DEVRİM
Danışman: Dilek Öztaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada 18-65 yaş arası kadınların ve birinci basamak sağlık
çalışanlarının serviks kanserinin erken tanısına yönelik bilgi ve tutumlarının
belirlenmesi amaçlanmıştır. Çankaya ilçesi birinci basamak sağlık çalışanlarından
150, 18-65 yaş arası kadınlardan 200 kişi çalışmaya katılmıştır. Çalışmada iki
gruba farklı tanımlayıcı anket formu ve serviks kanseri bilgi formuna ek olarak, 18-
65 yaş arası kadınlar ve kadın sağlık çalışanlarına (KSÇ) servikal kanserin erken
tanısına ilişkin tutum ölçeği (SKETİTÖ) yüz yüze uygulanmıştır. Elde edilen
sonuçlar ortalama±SS olarak verilmiştir. 18-65 yaş arası kadınlardan serviks
kanseri hakkında eğitim alanların oranı %49.5, sürüntü verenlerin oranı %80.5
bulunmuştur. Kadınların bilgi sorularından aldıkları toplam puan ortalaması
11.48±4.01 iken, sağlık çalışanlarının 18.99±4.50, KSÇ’lerin ise 19.00±4.33’tür.
Tüm katılımcıların en başarılı oldukları bilgi ifadesi grubu tarama soruları
grubuyken, risk faktörlerinden alınan puanlar en düşük ortalamaya sahiptir. Sağlık
çalışanlarının bilgi puanlarının eğitim seviyeleri, meslek, çalışma yeri, mesleki
eğitim sırasında ve sonrasında eğitim alma durumundan etkilendiği tespit
edilmiştir. 18-65 yaş arası kadınların SKETİTÖ puanlarının ortalaması
110.76±9.99 iken KSÇ’lerin 110.55±11.25’tir. SKETİTÖ alt boyutlarında her iki
grupta algılanan yarar en yüksek, algılanan ciddiyet ise en az ortalamaya sahiptir.
18-65 yaş arası kadınların bilgi sorularından ve SKETİTÖ’den aldıkları puanlar ile
serviks kanserini duyma, bu konuda eğitim/bilgi alma, sürüntü testini duyma ve
yaptırma durumuna göre yapılan karşılaştırmalarda anlamlı farklılıklar tespit
edilmiştir. Toplam bilgi puanları ile SKETİTÖ’den alınan toplam puanlar arasında
zayıf, pozitif yönde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Tüm birinci basamak
sağlık çalışanlarının dahil edildiği, özellikle risk faktörlerine yönelik bilgilerini
artırmayı hedefleyen etkin hizmet içi programlar ile hedef gruptaki kadınların bilgi
ve olumlu tutumlarını artırmaya yönelik düzenlenen planlı, etkili eğitimler serviks
kanserini önleme ve erken tanı çalışmalarına önemli katkı sağlayacaktır.