ONTOLOGY BASED DATA ACCESS WITH RELATIONAL DATABASES

Motaz Lubbad

ONTOLOGY BASED DATA ACCESS WITH RELATIONAL DATABASES

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Motaz Lubbad

Danışman: Mustafa Yeniad

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya üzerinde internet üzerinden birbirine bağlı aygıtlar arttıkça, anlamlı veriler toplamak, paylaşmak ve otomatik çıkarsamalar yapmak giderek daha önemli hale gelmiştir. Bunun bir sonucu olarak, heterojen veri kaynakları ve özellikle ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerinde depolanan verilere erişim, yeni nesil web teknolojileri (örneğin Semantik Web) ve Nesnelerin İnterneti için bir sorundur. Bir ontoloji, verilere erişim için bir şema ve üst veriler sağlayarak kullanıcı sorguları için global etiketler sunabilir. Bu bağlamda, Ontoloji Tabanlı Veri Erişimi (OBDA) heterojen kaynaklar üzerindeki verilere erişim ve yeni nesil internet teknolojilerinin akıllı sorgular yapabilmesi için önemli bir paradigma haline gelmiştir. Bu çalışmada, ilişkisel bir veri tabanı sisteminde saklanan verilere OBDA modeli kullanılarak ve geliştirilen ontoloji bağlamında SPARQL sorguları üzerinden erişilmiştir. Veritabanındaki öğeler ve ilişkilerini betimleyebilecek bir ontoloji geliştirildikten sonra ontoloji varlıkları ile veritabanı öğeleri arasında eşleşmeler yapılarak yarı otomatik semantikleştirme süreçleri işletilmiş; yazılım üzerinden gönderilen SQL sorgularının eşdeğer SPARQL sorguları otomatik olarak üretilerek ilişkisel veritabanına erişilmiştir. Çalışmanın başarısı, SQL sorguları ile SPARQL sorgularının döndürdüğü sonuçlar arasındaki çapraz karşılaştırmalarla doğrulanmış; her SQL ve SPARQL sorgusunun tepki süresi ayrıca kıyaslanmıştır. Yeni nesil internet teknolojileri için aşılması gereken bir sorun olan, ilişkisel veritabanlarına ontoloji tabanlı erişim ve veri eldesi için, bu çalışmanın özgün bir çözüm olabileceği düşünülmektedir. Araştırmada kullanılan araçlar ve geliştirilen yazılımlar açık kaynak teknolojisine dayanmaktadır.