YENİ MEDYA VE GERÇEKLİĞİN YENİDEN İNŞASI BAĞLAMINDA TÜRKİYE'DE DİJİTAL AKTİVİZM
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE OLUZ
Danışman: Bahattin Cizreli
Özet:
Yeni medya teknolojilerinin
gelişmesiyle birlikte bireylerin iletişim kurma, bilgi üretme ve toplumsal
olaylara katılım biçimleri önemli ölçüde değişmiştir. Bu dönüşüm, dijital
platformları yalnızca bilgi paylaşımının gerçekleştiği ortamlar olmaktan çıkararak
toplumsal anlamların üretildiği ve yeniden şekillendirildiği alanlara
dönüştürmüştür. Bu bağlamda dijital aktivizm, bireylerin ortak bir amaç
doğrultusunda çevrimiçi ağlar aracılığıyla bir araya gelerek toplumsal
farkındalık oluşturduğu yeni bir kolektif eylem biçimi olarak öne çıkmaktadır. Bu
çalışmanın amacı, dijital aktivizm süreçlerinde toplumsal gerçekliğin yeni
medya ortamlarında nasıl yeniden inşa edildiğini Türkiye'de gerçekleşen
#MigrosBoykot vakası üzerinden incelemektir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi
Berger ve Luckmann'ın toplumsal gerçekliğin sosyal inşası yaklaşımı ile Alfred
Schütz'ün sosyolojik fenomenolojisine dayandırılmıştır. Araştırmada nitel
yöntem benimsenmiş, vaka analizi deseni kullanılmış ve veriler tematik analiz
yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, dijital aktivizmin yalnızca
çevrimiçi bir iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda ortak anlamların,
kolektif kimliklerin ve toplumsal gerçekliğin yeniden üretildiği önemli bir
sosyal alan olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak yeni medyanın, bireysel
tepkilerin kolektif eyleme dönüşmesinde ve toplumsal gerçekliğin yeniden
inşasında önemli bir rol üstlendiği değerlendirilmiştir.