YENİ MEDYA VE GERÇEKLİĞİN YENİDEN İNŞASI BAĞLAMINDA TÜRKİYE'DE DİJİTAL AKTİVİZM


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞÇE OLUZ

Danışman: Bahattin Cizreli

Özet:

Yeni medya teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte bireylerin iletişim kurma, bilgi üretme ve toplumsal olaylara katılım biçimleri önemli ölçüde değişmiştir. Bu dönüşüm, dijital platformları yalnızca bilgi paylaşımının gerçekleştiği ortamlar olmaktan çıkararak toplumsal anlamların üretildiği ve yeniden şekillendirildiği alanlara dönüştürmüştür. Bu bağlamda dijital aktivizm, bireylerin ortak bir amaç doğrultusunda çevrimiçi ağlar aracılığıyla bir araya gelerek toplumsal farkındalık oluşturduğu yeni bir kolektif eylem biçimi olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dijital aktivizm süreçlerinde toplumsal gerçekliğin yeni medya ortamlarında nasıl yeniden inşa edildiğini Türkiye'de gerçekleşen #MigrosBoykot vakası üzerinden incelemektir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi Berger ve Luckmann'ın toplumsal gerçekliğin sosyal inşası yaklaşımı ile Alfred Schütz'ün sosyolojik fenomenolojisine dayandırılmıştır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, vaka analizi deseni kullanılmış ve veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, dijital aktivizmin yalnızca çevrimiçi bir iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda ortak anlamların, kolektif kimliklerin ve toplumsal gerçekliğin yeniden üretildiği önemli bir sosyal alan olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak yeni medyanın, bireysel tepkilerin kolektif eyleme dönüşmesinde ve toplumsal gerçekliğin yeniden inşasında önemli bir rol üstlendiği değerlendirilmiştir.