Üniversite öğrencilerinin alternatif tütün/nikotin ürünleri hakkında bilgi düzeyleri, deneme ve kullanım durumları: Bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sanat Yönetimi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADİL DEMİRBAŞ
Danışman: Metin Dinçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma için belirlenen amaç üniversite öğrencilerinin nikotin/tütün ürünü bilgi düzeyleri, deneme ve kullanım durumlarını incelemek, nikotin bağımlılıklarının ve sigaradan beklentilerinin bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlemektir. Çalışma Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 1398 lisans öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri toplama sürecinde öğrencilere çevrimiçi anket programı (Google Forms) aracılıyla ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma için hazırlanan çevrimiçi forma 1461 kişi giriş yapmış, 1398 kişi formu doldurmaya ve çalışmaya katılmaya gönüllü olmuştur. Çalışmaya dâhil edilen bireylerden, kendi grupları içerisinde, erkeklerin %70'i, kadınların %50.5'i sigarayı bir kere bile olsa denediği belirlenmiş olup erkeklerin kullanım oranlarının belirgin olarak yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca erkeklerin kadınlara göre nikotin bağımlılıkları daha yüksek düzeyde bulunmuş alternatif nikotin/tütün ürünlerini de deneme riskleri kadınlara göre daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları göstermektedir ki tütün ürünü kullanmaya başlamada ilk sebep "merak"tır. Bununla birlikte aile bireylerinden veya yakın arkadaştan sigara kullanımına ilişkin bir teklif gelmesi durumunda sigaradan beklentilerinin de arttığına ilişkin istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca katılımcıların, nargilenin ve e-sigaraların, sigaraya nazaran daha az zararlı ve daha az bağımlılık yapıcı oldukları yönünde düşünceleri tespit edilmiştir. Çalışma sonunda tüm tütün ve nikotin ürünlerinin zararları ve bağımlılık yapıcı olduklarına ilişkin bilgilendirmelerin artırılarak bu doğrultuda politika geliştirmenin faydalı olacağı düşünülmektedir. Ayrıca Sigara kullanıcısı olmayıp alternatif nikotin/tütün ürünü kullanıcılarının geleneksel sigaraya başlayıp başlamama hususunun incelenebilmesi için periyodik dilimlerle inceleme yapılması gerekliliği düşünülmekte olup bu bulgunun tespiti için boylamsal çalışma yürütülmesinin daha uygun olacağı düşünülmektedir.