Felsefe Tarihinde Zaman Algısı ve McTaggart'ın "Zamanın Gerçekdışılığı" Görüşü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEVVAL ERSAN
Danışman: Mehmet Vural
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyayı algılayış biçimlerinin sürekli olarak değiştiği bir düzlemde, zaman kavramına da bakış o denli değişim göstermiştir. Zamanı algılayış şekilleri döngüsel ve doğrusal (lineer) olacak şekilde iki türlü ele alınmıştır. Zamanın döngüsel mi yoksa doğrusal mı kabul edilmesi gerektiği, her çağda kafaları karıştıran bir sorun niteliğindedir. İlahi dinler düşünce tarihine dahil olmadan önce zamanı döngüsel kabul eden medeniyetler, dinler düşünce sahnesine girdiğinde zamanın doğrusal olabileceği fikrini gündeme getirmiştir. Varmak istediğimiz nokta, ilk medeniyetlerden bu yana belli zaman kabullerinin ortaya atıldığı, kimileri taraftar bulurken kimilerinin ağır eleştiriye maruz kaldığıdır. Aristoteles ile ilk kez sistemleştirilen zaman kavrayışı, Newton ile nesnel hale gelmiş, Einstein ile göreceli bir konuma sahip olmuştur. Temellerini ilk kez Elealı Parmenides'te gördüğümüz değişimin aslında bir yanılsama olduğu ve dolayısıyla zamanın da varlığından bahsedemeyeceğimiz fikri yüz yıllar sonra J. Ellis McTaggart ile tekrar gün yüzüne çıkmıştır. Bu zaman kabulünü sistemleştiren J. Ellis McTaggart Zamanın Gerçekdışılığı argümanını aynı adlı makalesiyle düşünce tarihine sunmuştur. McTaggart da bulunan Hegel hayranlığı vesilesiyle zamanı algılayış biçimi onun tersi istikametinde yer almıştır. McTaggart'ın açtığı yolda farklı zaman kabulleri geliştirilmiş ve hala geliştirilmeye devam etmektedir. Bu çalışmada tarihsel süreçte zaman kavramına yüklenen anlamlar özetlenerek, McTaggart'ın Zamanın Gerçekdışılığı argümanı temellendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Zaman, Zamanının Gerçekdışılığı, J.Ellis McTaggart