Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAZİYE ÖLÇER
Danışman: Seçil Kartopu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Kadim bir medeniyete sahip Selçuklu İmparatorluğu'nun günümüze kadar ulaşabilmiş, bu tarihe tanıklık etmiş eserlerinden olan Bitlis Ahlat kümbetleri Türk geleneğinden gelen anıt mezar ve İslam mimarisi süsleme geleneğinin seçkin örneklerindendir. Bu kümbetler; İlhanlı, Karakoyunlu, Akkoyunlu devirlerinde inşa edilmiş olup, özellikle taş işçiliğinin en iyi şekilde uygulandığı mimari yapılardandır. Zaman içerisinde oluşan doğal tahribatlara ek olarak insanların da kasıtlı ya da kasıtsız verdiği zararlar, bu kıymetli eserlerin yok olmasina sebebiyet vermiştir. Zamanında yüzden fazla kümbetin varlığından söz edilirken, günümüze onbeşe yakın kümbetin ulaşabildiği bilinmektedir. Bu nedenle kümbetlerin ve desenlerinin gerek görsel, gerekse yazılı kaynak olarak belgelenmesi, kültürümüzün kökleri ile bağlarının hatırlatıcı unsurları olması açısından, günün koşulları dikkate alınarak, önümüzdeki dönemlere aktarılması önem arzetmektedir. Bu bağlamda atalarımızdan günümüze ulaşan, değerli miraslar olan geometrik tezyinatlar, tasarımlar çerçevesinde, günlük kullanabilecek materyallere aktarılarak bir kullanım yelpazesi oluşturulmuştur. Kültürümüze ait olan bu değerli eserlerden uzun yıllar kopuk kalmamızın telafisi adına farklı alanda bir çok nesneye uygulanabilmesi önemli bir kazanımdır. Bu doğrultuda yapılan çalışmalara katkı olmak üzere; ulaşabilen bu yapıların üzerindeki geometrik komposizyonlar baz alınarak, desenlerin çözümlenmesi ve farklı alanlarda tasarlanması ile örnek niteliğindedir. Bu yönde seramik, deri, kumaş, ahşap, çini ve kağıt malzemelere tasarım ve komposizyonlar uygulanmıştır.