İliotibial bant gerginliği olan sporcularda farklı miyofasyal gevşetme tekniklerinin ağrı, fonksiyonellik ve performansa etkilerinin incelenmesi

BAYRAM SÖNMEZ ÜNÜVAR

İliotibial bant gerginliği olan sporcularda farklı miyofasyal gevşetme tekniklerinin ağrı, fonksiyonellik ve performansa etkilerinin incelenmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAYRAM SÖNMEZ ÜNÜVAR

Danışman: Ertuğrul Demirdel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, iliotibial bant (İTB) gerginliği olan sporcularda egzersize ek olarak uygulanan Alet Yardımlı Yumuşak Doku Mobilizasyonu (AYYDM) ve Foam Roller (FR) uygulamalarının ağrı, performans ve fonksiyonellik üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmaya İTB gerginliği olan ve Ober Testi'ne göre eğim açısı 24,59 derecinin altında olan, 18-25 yaş aralığında 39 sporcu dahil edildi. Sporcular randomizasyon yöntemiyle her grupta 13'er sporcu olacak şekilde üç gruba ayrıldı. Tüm sporcuların 6 hafta boyunca haftanın her günü kuvvetlendirme ve germe egzersizleri yapması istenildi. Gruplardan birine egzersiz programına ilave olarak FR uygulaması (FR grubu) verilirken; bir gruba da egzersiz programına ilave olarak AYYDM tekniği (AYYDM grubu) uygulandı. Gruplardan biri kontrol grubu olarak sadece egzersiz programı ile takip edildi. Ober eğim açısı inklinometre ile, eklem hareket açıklığı (EHA) gonyometre ile, basınç ağrı eşiği (BAE) algometre ile, kalça bölgesi kas kuvveti izokinetik cihaz ile, çeviklik pro-çeviklik testi ile, patlayıcı güç dikey sıçrama testiyle, dinamik denge Y Denge testi ile, postüral kontrol Denge Hata Puanlama Sistemi (DHPS) ile ve fonksiyonellik ise Alt Ekstremite Fonksiyonel Ölçeği (AEFÖ) ile değerlendirildi. Uygulamalar sonrasında Ober eğim açısında her üç grupta da artış gözlenirken (p=0.001), AYYDM ve FR grubundaki hem dominant hem de nondominant ekstremitedeki değişim kontrol grubuna oranla fazlaydı (sırasıyla; F=4.475, p=0.018 ve F=6.540, p=0.004). Uygulamalar sonrasında EHA'da her üç grupta artış meydana gelirken (p=0.001), AYYDM ve FR grubundaki değişim kontrol grubuna oranla fazlaydı (p=0.001). Basınç ağrı eşiği'nde AYYDM ve FR gruplarında artış meydana gelirken (p=0.001), kontrol grubunda dominant ve nondomint ekstremitede değişim gözlenmedi (sırasıyla; F=0.01, p=0.92 ve F=0.067, p=0.797). Kalça bölgesi kas kuvvetinde her üç grupta da artış gözlenirken (p=0.001), AYYDM ve FR grubundaki değişim kontrol grubuna oranla fazlaydı (p=0.001). Çeviklik sürelerinin AYYDM ve FR gruplarında iyileştiği tespit edilirken (sırasıyla; F=33.461, p=0.001 ve F=26.991, p=0.001), kontrol grubunda değişim gözlenmedi (F=0.231, p=0.634). Tedavi sonrasında dikey sıçrama skorlarında AYYDM, FR ve kontrol gruplarında değişim görülmedi (sırasıyla; F=0.035, p=0852; F=0.001, p=0.986 ve F=0.016, p=0.901). Dinamik denge bileşik uzanma mesafesi skorlarında her üç grupta da artış olduğu (p=0.001) ve bu artışın üç grupta da hem dominant hem de nondominant ekstremite için benzer olduğu görüldü (sırasıyla; F=2.365, p=0.108 ve F=1.252, p=0.298). Postüral kontrol DHPS toplam değerleri AYYDM ve FR gruplarında iyileşirken (sırasıyla; F=24.352, p=0.001 ve F=17.321, p=0.001), kontrol grubunda değişim göstermedi (F=3.62, p=0.065). Fonksiyonellik skorlarında AYYDM, FR ve kontrol gruplarında artış olduğu (sırasıyla; F=7.839, p=0.008, F=7.839, p=0.008 ve F=6.194, p=0.018) ve bu artışın üç grupta da benzer olduğu (F=0.032, p= 0.968) tespit edildi. Çalışmamızın sonuçları egzersizin İTB gerginliği olan sporcularda ağrı, performans ve fonksiyonellik üzerine etkili olduğunu; fizyoterapist eşliğinde egzersize ilave uygulanan AYYDM ve FR tekniklerinin ağrı, EHA, kas kuvveti, çeviklik, denge ve fonksiyonellik üzerine egzersize oranla daha etkili olduğunu ortaya koydu.