Finansal ve Örgütsel Performans Perspektifi ile Afiliasyon Süreci Yaşayan Kamu Hastanelerinin Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Ekonomisi Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Çinibulak

Danışman: NAZAN TORUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık kurumları açısından afiliasyon, birleşme veya işbirliği modeli olarak kullanılmakta ve bir bütünleşme türü olarak kabul edilmektedir. Sağlık kurumlarında afiliasyon; büyüme, örgütsel, finansal, klinik ve operasyonel gibi farklı faktörlere bağlı olarak yapılabilmektedir. Afiliasyonu gerektiren bu faktörler arasında örgütsel ve finansal faktörlere bağlı yapılan afiliasyonlar sağlık kurumları tarafından daha çok tercih edilmektedir. Türkiye'de ise 2011 yılında mevzuat çalışması tamamlanan afiliasyon, tam anlamıyla 2013 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Bu araştırma ile Türkiye'de yedi yıldır uygulamada olan afiliasyon uygulamasının finansal ve örgütsel olarak performansını belirlemek ve bu süreçte yaşanan problemler ile sistemin sağladığı avantaj ve dezavantajları değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmada, yöntem olarak nitel ve nicel yöntemlerin bir arada olduğu karma bir yöntem benimsenmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde Sağlık Bakanlığı'ndan verileri temin edilen on afiliye kamu hastanesinin birleşmeden önce ve sonraki yıla ait finansal ve örgütsel performansı veri zarflama analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünde ise afiliye olmuş hastanelerde görev yapan yöneticilerlerin deneyimlerini keşfedilmek için yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucu elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; hastanelerin sabit giderleri, değişken giderleri ve toplam gelirlerinde kısmi iyileşmelerin olduğu, sahip oldukları girdi kaynaklarını etkin kullanımı sonucunda ayaktan hasta, yatan hasta ve yapılan ameliyat sayılarında artış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma sonucunda; afiliasyonun zorunluluğa dayalı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığı, afiliasyon sonrası örgütsel bağlamda problemlerin yaşandığı, afiliasyon uygulamasının avantaj ve dezavantajlarının olduğu, hastanelerin hem örgütsel hem de finansal yapısında değişim yarattığı belirlenmiştir. Son olarak çalışma sonucunda; afiliasyon uygulamasının paydaşları olan hastane, üniversite ve hastaların bu süreçte ciddi kazanımlar elde ettiği, uygulamanın geleceği adına sürecin devam ettiği, afiliasyon ugulamasının geliştirilebilmesi için tüm paydaşların katılımının sağlanması ve yetkili mercilerin gerekli düzetmeleri yapması gerektiği ortaya koyulmuştur.