Three essays on applied macroeconomics


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖNDER ÖZGÜR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erdal Tanas Karagöl

Eş Danışman: Fatih Cemil Özbuğday

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, uygulamalı makroekonomi üzerine üç bağımsız çalışmadan oluşmaktadır. Birinci çalışma negatif faiz oranı politikasının İsveç ekonomisine dair pek çok değişken üzerindeki etkilerinin tespit edilmesini amaçlamaktadır. Çalışma 2010:01 ile 2019:04 dönemini kapsamaktadır. Çalışmada faktörlerle genişletilmiş vektör otoregresyon metodu kullanılmış ve para politikasının İsveç ekonomisi üzerinde geniş bir yelpazedeki performansının sunulması amacıyla senaryo tanımlaması yapılmıştır. Çalışma sonuçları negatif faiz oranı politikasının hem banka kredisi ve piyasa faiz oranlarına hem de ekonomik aktivitenin canlanmasına katkı sunduğunu ifade etmektedir. İkinci çalışmada Türkiye'de bank kredileri ile bankaya özgü değişkenler, makroekonomik göstergeler ve global faktörler arasındaki parametrik ve lineer olmayan ilişkilerin tespiti için model oluşturulmuştur. Çalışma aynı zamanda bu faktörlerin Türkiye'de banka kredilerini tahmin etme performansını 2002Q4-2019Q2 dönemi için analiz etmiştir. Literatürdeki diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada makine öğrenmesi yöntemleri kullanılmış ve bu yöntemlerin sunduğu avantajlardan faydalanılmıştır. Çalışmanın sonuçları banka kredileri ile çeşitli değişkenler arasında lineer olmayan ilişkileri ortaya koymuş ve bankaya özgü karakteristikler ile makroekonomik göstergelerin bankaların kredi davranışları üzerinde global faktörlere göre daha önemli olduğunu göstermiştir. Son olarak, üçüncü çalışma Türkiye'de eşel mobil sisteminin yurtiçi fiyatlara etkisini, bütçeye yükünü ve çıktı düzeyi üzerindeki reel ekonomik etkilerini incelemiştir. Çalışma faktörlerle genişletilmiş vektör otoregresyon metodunu kullanmış ve 2015-2019 dönemini analiz etmiştir. Çalışma sonuçları eşel mobil sisteminin petrol fiyat değişikliklerinin yurtiçi fiyatlara geçişini engelleme açısından etkili bir araç olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda, eşel mobil sistemi bütçe açığını sürdürülebilirliğini sekteye uğratmamıştır.