LIMITS OF EXTRATERRITORIAL JURISDICTION AT SEA:AN ANALYSIS ON INTERCEPTION OF VESSELS EMBARKED WITH ILLEGAL MIGRANTS OR ASYLUM SEEKERS

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SELAHATTİN DOĞAN

Danışman: Yücel Acer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Başlangıçtaki ağırlığını zamanla yitirse de, açık denizlerin serbestliği süregelen ve hâlen mevcut olan bir prensiptir. Denizlerin serbestliği sadece kıyı devletler için değil aynı zamanda denize kıyısı olmayan devletler için de vardır. Bu prensip, tanınmayan devletler de dâhil tüm devletlere seyrüsefer serbestisi sağlar. Diğer taraftan, uçuş hakkının yanı sıra kablo ve boru hattı döşeme ile deniz kaynaklarından yararlanma belirli devlet ya da devletlere ait değildir. Açık denizleri kullanmanın res communis (herkese ait olan) bir karakterde oldu kabul edilmektedir. Denizde göç ve suç işlenmesi uzun süredir devam eden olaylar olsa da, yakın zamanda seyrüseferdeki gelişmeler ve bir çok bölgede olan sıkıntılar kaçakçılık ve ticaret eylemlerini arttırmıştır. Göç, denizde çok karşılaşılan bir olay haline gelmiştir. Yakın zamanda Akdeniz'de meydana gelen olaylar, uluslararası kuralların ve uygulanışının yetersizliğini göstermektedir. Bu, uluslararası düzenlemelerin göçmenlerin yaşama hakkı dâhil temel haklarını korumayı başaramadığını aşikâr etmiştir. Yakın tehlike altındakileri kurtarma operasyonları ve yasadışı göçmenleri taşıyan gemilere müdahale, gerekli düzenlemelerin yetersizliğini veya bazılarının kifayetsiz yorumlandığını ortaya çıkarmıştır. Denizdeki göçmenler yönünden deniz sınırından geri itme taktiği ve denize elverişli bot uygulaması günümüzün teknikleri olmuştur ki bunlar geri göndermeme ilkesi ve göçmenlerin temel hakları ile çatışmaktadır. Yaşama hakkının ve geri göndermeme ilkesinin sınır ötesi uygulanması temel araçtır ve bu anlamda göçmen kaçakçılığında ve müdahale tedbirlerinde temel sorumluluktur.